Badanie OZSS
Jak wygląda badanie OZSS
Postanowienie o skierowaniu na badanie OZSS bywa krótkie i sformułowane w sposób powtarzalny. Nie zawiera opisu tego, co nastąpi w kolejnych tygodniach, ani kolejności poszczególnych czynności.
Poniżej znajduje się przebieg całego postępowania badawczego: od wydania postanowienia po wpłynięcie opinii do sądu. Każdy etap opisany jest w zakresie potrzebnym do zrozumienia kolejności, a szczegóły omawiam w odrębnych artykułach wskazanych przy poszczególnych punktach. Całość zagadnienia, wraz z przygotowaniem i zastrzeżeniami do opinii, obejmuje tekst badanie OZSS, kompletny przewodnik.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako biegły psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
Etap pierwszy: postanowienie sądu
Badanie zleca sąd postanowieniem o dopuszczeniu dowodu. W jego treści wskazuje zagadnienia, do których specjaliści mają się odnieść, a zakres opinii nie może wykraczać poza te zagadnienia.
Treść postanowienia przesądza więc o tym, co znajdzie się w opinii, a czego w niej zabraknie. Zagadnienie pominięte na tym etapie pozostaje poza zakresem badania niezależnie od jego wagi dla sprawy. Sposób formułowania zagadnień omawiam w tekście o tym, jak przygotować pytania do biegłych, a okoliczności, w których sąd sięga po ten dowód, w artykule kiedy sąd rodzinny kieruje na badanie OZSS.
Etap drugi: oczekiwanie na termin
Po wydaniu postanowienia akta trafiają do zespołu opiniodawczego, a termin badania wyznacza ośrodek. Strony nie mają wpływu na jego ustalenie.
Okres oczekiwania zależy od obciążenia danego zespołu i liczony bywa w tygodniach albo w miesiącach. Akta sprawy powiększają się w tym czasie o kolejne pisma, które później wejdą do materiału poddawanego analizie. Długość poszczególnych czynności opisuję w tekście o tym, ile trwa badanie w OZSS.
Etap trzeci: analiza akt przed spotkaniem
Zapoznanie się z aktami poprzedza bezpośredni kontakt z rodziną. Analizie podlegają pisma procesowe obu stron, wcześniejsze rozstrzygnięcia, dokumentacja dotycząca dziecka oraz informacje przekazane przez placówki oświatowe.
Wstępny obraz sytuacji rodzinnej powstaje więc przed rozmową z rodzicami. Treść pism składanych w toku całego postępowania współtworzy ten obraz na równi z przebiegiem samego spotkania. Zakres badania i sposób jego prowadzenia opisuję w artykule o badaniach OZSS w praktyce, a przygotowanie do niego w tekście jak przygotować się do badania OZSS.
Etap czwarty: dzień badania
Czynności odbywają się w siedzibie zespołu i trwają zwykle od dwóch do sześciu godzin. Składają się z kilku odrębnych elementów, a każdy z nich dostarcza innego rodzaju informacji.
Wywiad z rodzicem
Rozmowa obejmuje historię związku, przebieg rozstania, codzienne funkcjonowanie dziecka oraz relację z drugim rodzicem. Zestaw powtarzających się zagadnień omawiam w tekście badanie OZSS, pytania, które usłyszysz, a sposób formułowania odpowiedzi w moim kursie jedynym w Polsce którego stworzyłem gdzie sama opiniuję na zlecenie sądów jako biegły psycholog
Obserwacja
Obserwacja obejmuje cały czas pobytu w ośrodku, także moment przyjścia, oczekiwanie na korytarzu i pożegnanie z dzieckiem. Wyodrębniona część z udziałem dziecka stanowi jeden z jej fragmentów. Szczegóły omawiam w tekście o metodach badawczych OZSS i obserwacji.
Badanie dziecka
Dziecko uczestniczy w badaniu bez obecności rodziców, a forma pracy dobierana jest do jego wieku. Młodsze dzieci badane są przy użyciu zabawy, rysunku i zadań, starsze w rozmowie.
Testy i kwestionariusze
Narzędzia wypełniane są samodzielnie i obejmują skale odnoszące się do osobowości oraz do postaw rodzicielskich, wraz ze skalami kontrolnymi wykrywającymi odpowiadanie pod oczekiwany wynik. Zestawienie narzędzi znajduje się w tekście przykładowe testy OZSS.
Etap piąty: sporządzenie opinii
Po zakończeniu czynności sporządzana jest opinia pisemna. Termin przewidziany w przepisach wykonawczych wynosi dwadzieścia jeden dni, przy czym bywa przekraczany z powodu obciążenia zespołów.
Gotowy dokument wpływa do sądu. Doręczenie stronom następuje za pośrednictwem sądu, wraz z wyznaczeniem terminu na ustosunkowanie się. Wymagana zawartość takiego dokumentu opisana jest w tekście o tym, jakie są elementy opinii wydawanej przez OZSS.
Etap szósty: stanowisko stron wobec opinii
Po doręczeniu opinii każda ze stron może zgłosić zarzuty. Skuteczne zarzuty odnoszą się do przyjętej metodyki, doboru narzędzi oraz sposobu wyprowadzenia wniosków z zebranego materiału.
Polemika z samym wnioskiem, bez wykazania uchybienia w przebiegu badania, rzadko prowadzi do uzupełnienia opinii albo do dopuszczenia dowodu z opinii innego zespołu. Szerszy obraz funkcjonowania zespołów przedstawiam w tekście dziesięć informacji o OZSS, a różnice między ścieżkami opiniowania w artykule biegły psycholog czy specjalista OZSS.
Pozdrawiam,
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy
