Kompetencje rodzicielskie
Kurs podniesienia kompetencji rodzicielskich w sądzie i OZSS
sty
Opiszę, w jakich sytuacjach taki kurs ma uzasadnienie oraz dla kogo ten program nie jest przeznaczony. Osobno omówię zakres tego, co potwierdza certyfikat ukończenia programu, oraz jego rolę jako dokumentu w sprawie. Sposób, w jaki oceniane są same kompetencje rodzicielskie, omawiam w tekście kompetencje rodzicielskie w sądzie.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
W jakich sytuacjach kurs podniesienia kompetencji rodzicielskich ma uzasadnienie?
Kurs ma uzasadnienie w czterech sytuacjach, które w sprawach rodzinnych występują osobno lub jednocześnie. Pierwsza dotyczy toczącego się lub planowanego postępowania o władzę rodzicielską, miejsce zamieszkania dziecka lub kontakty. Druga obejmuje oczekiwanie na badanie w OZSS lub na opinię biegłego psychologa, kiedy do spotkania zostało kilka tygodni.
Trzecia dotyczy spraw o wysokim poziomie konfliktu, w których rodzic od miesięcy reaguje na działania drugiej strony i traci możliwość spojrzenia na własne funkcjonowanie z boku. Czwarta pojawia się wtedy, gdy dotychczasowe pisma procesowe opisują głównie drugiego rodzica, a o dziecku mówią w kilku zdaniach na końcu.
Wspólny mianownik tych sytuacji łatwo rozpoznać po tym, jak wygląda codzienność dziecka w porównaniu z dokumentami sprawy. Rodzic ma realne zasoby wychowawcze i jednocześnie nie potrafi ich pokazać ani w piśmie, ani podczas badania. Dziecko jest zadbane, rodzic zna jego lekarza oraz wychowawcę, a z dokumentów wyłania się obraz osoby zajętej wyłącznie sporem z byłym partnerem.
Przekonanie o byciu dobrym rodzicem a obszary, które podlegają ocenie
Rodzic przystępujący do sprawy ocenia siebie na podstawie tego, co robi dla dziecka przez cały tydzień, a postępowanie opisuje go na podstawie wybranych obszarów funkcjonowania. Oba obrazy mogą dotyczyć tej samej osoby i rozchodzić się w kilku miejscach jednocześnie. Kurs pokazuje te obszary od strony osoby sporządzającej opinie, w tym to, jak konkretne zachowania zostają opisane w odniesieniu do sytuacji dziecka.
Same obszary oceny omawiam w tekście badanie psychologiczno-sądowe kompetencji rodzicielskich: wiedzę o dziecku, rozpoznawanie jego potrzeb oraz gotowość do wspierania relacji z drugim rodzicem, a obok nich stabilność i wgląd. Kurs przekłada je na sytuacje z codzienności oraz na pytania, które pojawiają się podczas wywiadu i obserwacji kontaktu z dzieckiem.
Program obejmuje poza samą oceną również budowanie relacji z dzieckiem w sposób wzmacniający jego poczucie bezpieczeństwa, stabilność emocjonalną oraz przewidywalność dnia. Ta część pracy zostaje z rodzicem po zakończeniu sprawy, niezależnie od treści orzeczenia.
Certyfikat kompetencji rodzicielskich jako dowód w sądzie i w OZSS
W procesie sądowym słowa rodzica pozostają deklaracjami, a ukończony kurs i imienny certyfikat stanowią konkretny dokument, który może zostać złożony do akt. Certyfikat potwierdza, że rodzic aktywnie pracuje nad swoimi kompetencjami rodzicielskimi i podejmuje tę pracę z własnej inicjatywy. Dokument buduje w ten sposób przewagę merytoryczną nad drugą stroną, jeżeli ta ogranicza się w sprawie do samych twierdzeń i deklaracji.
Program powstał dla rodziców przechodzących przez trudne postępowania rodzinne, którzy potrzebują narzędzi odpornych na manipulację drugiej strony. Opiera się na realiach procesowych 2026 roku oraz na wiedzy psychologa opiniującego na zlecenie sądu, który zna od środka przebieg opiniowania i aspekty, na które zwraca się w nim uwagę.
Moje poradniki dotyczące badań OZSS są obecnie najczęściej wybieranym źródłem wiedzy dla rodziców w Polsce. Publikacje o psychologii sądowej, na których opiera się ten program, pozostają w Polsce najchętniej wybieranym źródłem wiedzy w tej dziedzinie. Certyfikat dokumentuje przejście przez program szkoleniowy przygotowany przez psychologa sądowego opiniującego na zlecenie sądu. Sytuacja procesowa rodzica wymaga precyzji i nie zostawia miejsca na eksperymenty, a program łączy rzetelną wiedzę z doświadczeniem osoby, która zna proces opiniowania od strony sporządzającego opinię.
Certyfikat nie zastępuje przy tym zmiany widocznej w funkcjonowaniu rodzica i nie powinien być tak przedstawiany. Wartość dokumentu rośnie, gdy obok niego stoją informacje o zmianach w sprawach dziecka z kolejnych tygodni: terminowe odpowiedzi na wiadomości, uzgadniane wyjazdy oraz rzeczowe pisma bez ocen drugiej strony.
Z jakiej perspektywy powstał program
Program powstał z połączenia trzech perspektyw, które w sprawach rodzinnych niekiedy tylko spotykają się w jednym miejscu. Pierwsza pochodzi z opiniowania na zlecenie sądu, czyli z pracy z aktami, z badaniem oraz ze sporządzaniem opinii. Druga pochodzi z prawa i znajomości przebiegu postępowania o dziecko, a trzecia z wieloletniej pracy z rodzicami rozstającymi się z osobą manipulującą.
W ramach kursu omawiane są między innymi sposoby rozumienia kompetencji rodzicielskich w opiniowaniu oraz zachowania i postawy opisywane w opiniach jako zasoby lub jako trudności. Samo pojęcie kompetencji rodzicielskich oraz jego składniki wyjaśniam w tekście czym są kompetencje rodzicielskie.
Znaczenie kursu przed badaniem OZSS
Przygotowanie do badania obejmuje zrozumienie, które obszary podlegają ocenie oraz jak odpowiadać na pytania rzeczowo, bez przechodzenia na opis drugiej strony. Rodzic znający te obszary potrafi utrzymać rozmowę przy dziecku, gdy pytanie dotyczy jego codzienności. Nie traci przy tym czasu wywiadu na sprawy, które nie odpowiadają na pytania postawione przez sąd.
Znaczenie ma również napięcie towarzyszące samemu spotkaniu, które u części rodziców prowadzi do silnych reakcji emocjonalnych w gabinecie. Wiedza o przebiegu badania pozwala przewidzieć kolejne etapy spotkania i ogranicza zaskoczenie, choć samego napięcia nie usuwa. Przebieg samego badania, od wezwania po sporządzenie opinii, opisuję w tekście jak wygląda badanie OZSS.
Czy kurs ma sens po przeprowadzonym już badaniu?
Kurs ma uzasadnienie także po badaniu, zwłaszcza gdy opinia została odebrana jako niekorzystna lub niezrozumiała, a rodzic nie znał wcześniej kryteriów oceny. Znajomość tych kryteriów pozwala odczytać opinię i przygotować zastrzeżenia oparte na treści dokumentu, a samo niezadowolenie z wniosków nie stanowi takiej podstawy.
Po opinii postępowanie trwa dalej i obejmuje rozprawę, możliwą opinię uzupełniającą oraz w przyszłości wniosek o zmianę orzeczenia. Na każdym z tych etapów znaczenie ma to, jak rodzic funkcjonuje od momentu badania, a zmiana widoczna po opinii może zostać opisana przy kolejnym rozstrzygnięciu.
Dla kogo kurs nie będzie właściwym rozwiązaniem?
Kurs nie jest przeznaczony dla osób, które szukają sposobu na wpłynięcie na treść opinii bez zmiany własnego funkcjonowania. Program nie uczy odpowiedzi na test kompetencji rodzicielskich ani prezentowania się w gabinecie w sposób odbiegający od codzienności, ponieważ takie przygotowanie pozostaje nieskuteczne i może zostać rozpoznane podczas badania.
Nie jest też rozwiązaniem dla rodzica, który oczekuje wyłącznie zaświadczenia, bez gotowości do spojrzenia na własny udział w sytuacji dziecka. Certyfikat bez tej pracy nie zmienia oceny, a w części spraw może ją obniżyć jako działanie podjęte na pokaz.
Dla rodziców, którzy chcą przygotować się do postępowania i badania z pełną świadomością tego, co podlega ocenie, kurs stanowi wsparcie merytoryczne oparte na doświadczeniu opiniodawczym. Pełen opis programu, zakres materiałów oraz sposób uzyskania certyfikatu znajdują się na stronie kursu podniesienia kompetencji rodzicielskich do sądu.
FAQ – pytania o kurs podniesienia kompetencji rodzicielskich
Czy sąd wymaga ukończenia kursu kompetencji rodzicielskich?
Sąd może zobowiązać rodzica do określonego postępowania, w tym do udziału w zajęciach podnoszących kompetencje wychowawcze. Poza taką sytuacją ukończenie kursu pozostaje decyzją rodzica, a przedstawienie certyfikatu w sprawie jest możliwością, z której strona może skorzystać lub nie.
Na ile przed badaniem rozpocząć kurs?
Praca rozłożona na kilka tygodni daje czas na przełożenie wiedzy na codzienne sprawy dziecka, co ma większe znaczenie niż sama data ukończenia programu. Kurs rozpoczęty z dużym wyprzedzeniem pozwala obok dokumentu pokazać również zmianę widoczną w kolejnych tygodniach.
Czy kurs ma znaczenie, gdy drugi rodzic manipuluje?
Program opisuje obszary oceny także w sprawach, w których po drugiej stronie stoi osoba manipulująca lub świadomie mijająca się z prawdą. Kurs nie zmieni zachowania drugiej strony, pozwala natomiast rozpoznać, które reakcje na jej działania osłabiają obraz własnych kompetencji, a które pozostają dla sprawy neutralne.
Pozdrawiam serdecznie,
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy
