Badanie odbyło się w maju jest już listopad, a z sądu nadal nie przyszło żadne pismo? Czy cisza po dwóch miesiącach od wizyty w ośrodku oznacza kłopot z opinią, czy zwykłe kolejki w zespole? Takie pytania wracają u rodziców, którzy są już po badaniu.
Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości wyznacza zespołom termin na sporządzenie opinii, ale w pierwszym półroczu 2024 roku przekroczono go w 1291 sprawach. Średnio od wpływu zlecenia z sądu do wydania opinii mijało wtedy ponad cztery miesiące, a w sprawach o dziecko przy rozwodzie i w sprawach opiekuńczych przeważnie ponad siedem.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
Termin na sporządzenie opinii OZSS po badaniu
Standardy metodologii opiniowania w zespołach określa zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 1 lutego 2016 roku. Termin sporządzenia opinii liczy się w nim od dnia następującego po zakończeniu badania do dnia sporządzenia opinii. Pierwotna wersja zarządzenia przewidywała 14 dni, a według danych Ministerstwa Sprawiedliwości z 2024 roku termin ten wynosi 21 dni.
Termin na opinię może też wskazać sąd w postanowieniu o skierowaniu rodziny na badanie. W założeniach reformy OZSS opublikowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości pojawiła się propozycja 30 dni na sporządzenie opinii. Postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii zespołu i pytania, na które opinia ma odpowiedzieć, opisuję we wpisie o zakresie postanowienia sądu w badaniu OZSS.
Od kiedy liczy się termin, gdy badanie trwa kilka dni?
Zarządzenie pozwala w uzasadnionych przypadkach przeprowadzić badanie w więcej niż jednym terminie. Rodzice mogą zostać zaproszeni osobno, a dziecko na dodatkowe spotkanie, gdy pierwsze nie wystarczyło do rozmowy albo obserwacji. Termin na sporządzenie opinii zaczyna wtedy biec dopiero po zakończeniu ostatniej części badania.
Nieobecność jednego z rodziców, choroba dziecka albo prośba o zmianę terminu przesuwają zakończenie badania, a razem z nim datę opinii. Ministerstwo wskazywało niestawiennictwo i losowe zmiany terminów jako jedną z przyczyn opóźnień w pracy zespołów. W tych samych założeniach reformy pojawiła się propozycja kar za niestawiennictwo na badaniu.
Ile trwa droga od postanowienia sądu do opinii OZSS
Zarządzenie odróżnia termin sporządzenia opinii od terminu realizacji zlecenia, który biegnie od dnia następującego po wpływie zlecenia z sądu. Według Ministerstwa Sprawiedliwości średni czas wydania opinii w pierwszym półroczu 2024 roku wynosił 128,6 dni. Sprawy opiekuńcze, rozwodowe, o separację i pozostałe sprawy rodzinne trwały przeważnie ponad 210 dni.
Ministerstwo łączyło opóźnienia z wakatami w zespołach, liczbą spraw w wydziałach rodzinnych oraz wynagrodzeniem specjalistów nieadekwatnym do obciążenia pracą. Czas oczekiwania na sam termin badania w poszczególnych sądach okręgowych opisuję we wpisie ile się czeka na badanie biegłego psychologa.
Miesiące oczekiwania na badanie można wykorzystać na sprawdzenie własnego profilu w testach stosowanych przez psychologów. Testy CUIDA, TKR i SPR należą do narzędzi, które psycholog może zastosować podczas badania OZSS w sprawie o dziecko. Każdy z tych testów możesz wypełnić przed badaniem, a ja przygotuję pisemne opracowanie z opisem Twoich mocnych i słabych stron oraz sposobów pracy nad każdą z nich. Pojedynczy test kosztuje 499 zł, a całościowa ocena kompetencji rodzicielskich obejmuje pięć testów stosowanych w OZSS i 45-minutową konsultację ze mną za 3500 zł. Opis każdego testu, ceny i zamówienie znajdziesz na stronie testy przed badaniem OZSS.
Uwagi do przebiegu badania zgłoszone przed opinią
Okres między badaniem a opinią może przynieść rodzicowi wątpliwości co do tego, jak przebiegało spotkanie w ośrodku. Zarządzenie przewiduje, że uwagi dotyczące przebiegu badania osoba badana może zgłosić kierownikowi zespołu albo upoważnionemu specjaliście. Uwagi do treści opinii i jej wniosków kieruje się do sądu, który zlecił badanie.
Materiały z badania będące podstawą opinii nie mogą być udostępniane osobom badanym, więc testy i notatki specjalistów pozostają w zespole. Rodzic poznaje treść opinii dopiero po jej wpływie do sądu, a jej części i sposób ich czytania omawiam we wpisie o elementach opinii wydawanej przez OZSS.
Co się dzieje z opinią po jej sporządzeniu?
Opinia zespołu trafia do sądu, który zlecił badanie, a strony dowiadują się o niej z akt sprawy albo z pisma sądu. Sąd może doręczyć stronom odpis opinii i wyznaczyć termin na zgłoszenie zastrzeżeń, który biegnie od dnia doręczenia. Pierwsze kroki po otrzymaniu opinii i pilnowanie tego terminu opisuję we wpisie opinia OZSS i trzy rzeczy do zrobienia.
Sąd może też zażądać od zespołu dodatkowych wyjaśnień na piśmie albo ustnie na rozprawie, a także zarządzić opinię uzupełniającą. Przesłanki dodatkowych wyjaśnień i opinii uzupełniającej omawiam we wpisie o zarzutach do opinii biegłego. Znaczenie opinii dla rozstrzygnięcia sądu opisuję we wpisie czy opinia OZSS jest wiążąca.
Gdy opinia OZSS nie przychodzi przez wiele miesięcy
Informację o wpływie opinii do sądu można uzyskać w sekretariacie wydziału rodzinnego albo przez portal informacyjny sądów dostępny dla stron i pełnomocników. Opinia jest adresowana do sądu, więc pytania o jej termin kieruje się przede wszystkim do sądu prowadzącego sprawę. Sąd jako organ zlecający może zwrócić się do zespołu o informację o stanie prac nad opinią.
Okres oczekiwania na opinię nie wstrzymuje postępowania w sprawie kontaktów i opieki na czas trwania procesu. Zasady zabezpieczenia na czas postępowania opisuję we wpisie zabezpieczenie kontaktów na czas rozwodu. Przy długim okresie między badaniem a rozprawą sytuacja rodziny może zmienić się na tyle, że strona będzie wnioskować o kolejne badanie, co opisuję we wpisie ponowne badanie OZSS.
FAQ. Pytania o to, po jakim czasie przychodzi opinia OZSS
Ile czeka się na opinię OZSS po badaniu?
Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości termin na sporządzenie opinii wynosi 21 dni od dnia następującego po zakończeniu badania. W pierwszym półroczu 2024 roku ten termin przekroczono w ponad 13 procentach opinii, w sprawach każdego rodzaju.
Czy zespół OZSS informuje rodzica, że opinia jest gotowa?
Opinia jest adresowana do sądu, który zlecił badanie, a rodzic dowiaduje się o niej z akt sprawy albo z pisma sądu z odpisem opinii. Odpis opinii może zostać doręczony stronom przez sąd razem z informacją o terminie na zgłoszenie zastrzeżeń.
Czy można dostać od OZSS wyniki testów albo notatki z badania?
Zarządzenie o standardach opiniowania zakazuje udostępniania osobom badanym materiałów z badania będących podstawą opinii. Wyniki testów, protokoły rozmów i notatki specjalistów pozostają w dokumentacji zespołu po wydaniu opinii.
Czy sąd może wydać zabezpieczenie, zanim wpłynie opinia OZSS?
Sąd może uregulować kontakty i opiekę nad dzieckiem na czas trwania postępowania w trybie zabezpieczenia, niezależnie od tego, czy opinia już wpłynęła. Opinia zespołu może później stać się podstawą wniosku o zmianę takiego postanowienia.
Od kiedy liczy się termin na zastrzeżenia do opinii OZSS?
Termin na zgłoszenie zastrzeżeń wyznacza sąd i biegnie on od dnia doręczenia odpisu opinii stronie albo jej pełnomocnikowi. Długość tego terminu wynika z zarządzenia sądu, które strona otrzymuje razem z odpisem opinii.
Testy przed badaniem OZSS i kurs przygotowania
Wyniki testów wypełnionych przed badaniem służą pracy nad sobą przed terminem, a opinię w sprawie może sporządzić wyłącznie zespół OZSS wyznaczony przez sąd. Dobór narzędzi podczas badania należy do osoby badającej, więc w ośrodku możesz otrzymać inny zestaw testów niż wypełniony wcześniej. Testy CUIDA, TKR i SPR z moim pisemnym opracowaniem oraz całościową ocenę kompetencji rodzicielskich z konsultacją opisuję na stronie testy przed badaniem OZSS.
Czas od postanowienia sądu do badania można wykorzystać na przygotowanie się do wywiadu, testów i obserwacji z dzieckiem. Kurs przygotowania do badania OZSS obejmuje prawie 7 godzin nagrań w 9 modułach z kartami pracy oraz planami na 14, 7 i 3 dni przed badaniem.
Kurs przygotowania do badania OZSS
Pozdrawiam serdecznie
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy
Więcej o mojej drodze zawodowej, studiach i pracy biegłej przeczytasz na stronie o mnie.

