Odejście od narcyza kobiety lub mężczyzny rzadko wygląda tak, jak rozstanie z osobą bez zaburzeń osobowości. Nie wystarczy podjąć decyzji. Od chwili, gdy narcyz wyczuje, że rozważasz odejście, zaczyna działać. Żeby wyjść z tej relacji z możliwie najmniejszą szkodą, potrzebne są trzy rzeczy: stabilność emocjonalna, wiedza o tym z kim masz do czynienia, i świadomość swoich praw. Poniżej opisuję każdą z nich.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako biegły psycholog. Jestem wykładowcą prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość mechanizmów przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
Stabilność emocjonalna zacznij od niej
Odejście od narcyza pod wpływem silnych emocji to jeden z błędów, który powtarza się bardzo często. Decyzje podejmowane w lęku, wyczerpaniu albo złości rzadko pracują na Twoją korzyść ani w rozmowach z narcyzem, ani w pismach procesowych, ani później na sali sądowej.
Zanim zaczniesz działać, zadbaj o kontakt z psychologiem albo psychoterapeutą. Nie po to, żeby „przepracować związek”, ale po to, żeby mieć stabilne oparcie w trakcie całego procesu. Konsultacje z terapeutą nie są przez sądy odbierane negatywnie bardzo często pokazują, że osoba działa świadomie, odpowiedzialnie i szuka realnego wsparcia.
Nie prowadź z narcyzem rozmów o swoich planach, krokach prawnych ani kontaktach z dziećmi bez wcześniejszego przemyślenia każdego słowa. Narcyz wykorzysta każdą informację, którą mu lub jej przekażesz. Ogranicz kontakt do minimum już od pierwszych dni po podjęciu decyzji. Jeśli wspólne sprawy wymagają komunikacji, ustal wcześniej jej formę najlepiej pisemną.
Nie szukaj wsparcia u wspólnych znajomych. Osoby z otoczenia narcyza mogą nieświadomie przekazywać mu lub jej informacje o Twojej sytuacji.
Poznaj mechanizmy działania narcyza zanim się skonfrontujesz
Narcyz w procesie sądowym zachowuje się według powtarzalnych wzorców. Znajomość tych wzorców pozwala przygotować się z wyprzedzeniem, zamiast reagować na bieżąco. Warto zanim zaczną się pierwsze pisma procesowe zapoznać się z tym, jak narcyz manipuluje w sądzie temu poświęcony jest osobny, szczegółowy artykuł: jak narcyz manipuluje w sądzie.
Przydatna jest też wiedza o tym, jak narcyz reaguje bezpośrednio po rozstaniu – co robi, żeby odzyskać kontrolę i jakiego zachowania możesz się spodziewać w pierwszych tygodniach. Opisuję to w artykule jak narcyz zachowuje się po rozstaniu. Jeśli masz wątpliwości co do tego, czy Twój partner lub partnerka rzeczywiście wykazuje zaburzenia narcystyczne, punktem wyjścia może być artykuł jak zdiagnozować narcyza.
Co musisz wiedzieć prawnie, zanim podejmiesz pierwsze kroki
Narcyz bardzo często zastrasza drugą stronę konsekwencjami prawnymi: brakiem szans na opiekę nad dzieckiem, niekorzystnym podziałem majątku, pozbawieniem władzy rodzicielskiej. Część tych gróźb to taktyka zastraszania. Żeby je odróżnić od realnych ryzyk, potrzebujesz podstawowej wiedzy prawnej.
Zacznij dokumentować zachowania narcyza możliwie wcześnie. Wiadomości, nagrania, maile – wszystko, co pokazuje rozbieżność między jego lub jej publicznym wizerunkiem a rzeczywistym zachowaniem w domu i wobec dzieci.
Kwestie opieki nad dzieckiem, kontaktów i podziału majątku są regulowane przez prawo i orzecznictwo narcyz nie decyduje o nich samodzielnie, choćby groził inaczej. O tym, jak zaplanować rozstanie krok po kroku i co przygotować przed złożeniem pozwu, przeczytasz w artykule jak rozstać się z narcyzem.
FAQ – najczęściej zadawane pytania jak odejść od narcyza
Jak bezpiecznie odejść od narcyza?
Według mnie jako , prawnika i psychologa sądowego opiniującego na zlecenie sądu, bezpieczne odejście od narcyza wymaga trzech elementów: stabilności emocjonalnej, znajomości wzorców jego zachowania i podstawowej wiedzy prawnej. Kluczowe jest, żeby nie informować narcyza o planach rozstania zanim nie zabezpieczymy dokumentów i nie zasięgniemy porady prawnej. Każda przedwczesna informacja staje się dla narcyza narzędziem.
Czy przy rozstaniu z narcyzem potrzebny jest psycholog?
Psychoterapia w trakcie rozstania z narcyzem ma bezpośrednie przełożenie na jakość decyzji procesowych. Osoby emocjonalnie niestabilne podejmują decyzje, które działają na ich niekorzyść w sądzie. Terapeuta nie jest nagrodą po rozstaniu jest natomiast wsparciem w jego trakcie.
Kiedy jest dobry moment, żeby odejść od narcyza?
Moment odejścia od narcyza powinien być zaplanowany, nie spontaniczny. Odejście w chwili silnych emocji lęku, złości lub rozpaczy prawie zawsze działa na niekorzyść osoby odchodzącej. Dobry moment to taki, w którym masz już zgromadzone podstawowe dokumenty, zasięgniętą poradę prawną i wsparcie terapeutyczne.
Co narcyz robi gdy dowiaduje się o rozstaniu?
Narcyz kobieta lub mężczyzna reaguje na informację o rozstaniu jak na zagrożenie kontroli, nie jak na naturalną stratę emocjonalną. Uruchamia natychmiast mechanizmy przejmowania inicjatywy: szuka informacji o Twoich planach, ukrywa dokumenty, angażuje otoczenie. Dlatego moment, w którym mówisz narcyzowi o swojej decyzji, powinien być starannie wybrany.
Dlaczego tak trudno odejść od narcyza?
Trudność odejścia od narcyza wynika z kilku nakładających się mechanizmów. Narcyz przez lata buduje w partnerze poczucie zależności, zaniżone poczucie własnej wartości i lęk przed konsekwencjami rozstania. Do tego dochodzi moment, w którym narcyz po pewnym czasie wraca z obietnicami zmiany i próbuje ponownie wciągnąć Cię w relację znajomość schematów postępowań narcyza pozwala nie dać się ponownie wciągnąć w relację.
Jak ochronić siebie i dzieci ?
Pozdrawiam,
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy

