Rzadkie kontakty z dzieckiem a OZSS. 

Rzadkie kontakty z dzieckiem a OZSS

Czy rodzic, który widuje dziecko raz w miesiącu albo od dwóch lat pracuje za granicą, może otrzymać korzystną opinię OZSS? Co psycholog opisze w opinii, gdy dziecko po kilku tygodniach bez spotkań przywita rodzica z dystansem? Skąd rodzic widujący dziecko raz na kilka tygodni ma wiedzieć, jak wygląda jego zwykły tydzień w szkole i w domu? Zespół ocenia relację na podstawie obserwacji w ośrodku, wywiadu z rodzicem i dokumentów z akt, a częstotliwość kontaktów jest jedną z okoliczności opisanych w opinii.

Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.

Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.

Powitanie dziecka po przerwie w spotkaniach

John Bowlby opisał u dzieci w wieku od roku do czterech lat reakcje na dłuższą rozłąkę z opiekunem: protest, rozpacz i wycofanie. W fazie wycofania dziecko może przyjąć powracającego rodzica obojętnie, jakby słabo go znało. Bowlby zaznaczał, że po ponownym połączeniu przywiązanie wraca, jeżeli rozłąka nie trwała zbyt długo.

Chłodne przywitanie małego dziecka po kilku tygodniach bez spotkań może więc wynikać z samej przerwy. Psycholog prowadzący obserwację może odnieść zachowanie dziecka do daty ostatniego spotkania i do długości wcześniejszych przerw w kontaktach.

Wiedza o dziecku przy rzadkich spotkaniach

Rodzic z pełną władzą rodzicielską pozostaje przedstawicielem ustawowym dziecka według art. 98 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Może więc uzyskać informacje od lekarza prowadzącego dziecko oraz korzystać z dziennika elektronicznego i z rozmów z wychowawcą. Zakres tych uprawnień może się zmienić, gdy sąd ograniczy władzę rodzicielską i określi w orzeczeniu obowiązki rodzica.

Pytania psychologa o codzienność dziecka dotyczą konkretnych szczegółów, opisanych we wpisie o co pytają w OZSS. Odpowiedzi rodzica widującego dziecko raz na kilka tygodni psycholog może zestawić z informacjami ze szkoły i z dokumentacją dziecka w aktach.

Kontakty na odległość a badanie OZSS

Badanie Lauren Myers i współpracowników z 2017 roku objęło dzieci w wieku od 12 do 25 miesięcy rozmawiające z dorosłym przez wideoczat. Po tygodniu rozmów dzieci rozpoznawały osobę, którą wcześniej znały wyłącznie z ekranu, a ta zdolność pojawiała się od 17. miesiąca życia. Warunkiem było rozmawianie na żywo z dorosłym, który reagował na dziecko na bieżąco.

Rozmowy wideo mogą być główną formą kontaktu rodzica pracującego daleko od dziecka w okresach między spotkaniami. Psycholog może zapytać o ich częstotliwość, czas trwania i treść, a rodzaje kontaktów możliwych do wpisania w porozumienie rodziców opisuję we wpisie plan wychowawczy.

Relacja z dzieckiem widywanym raz na kilka tygodni może zostać zestawiona z profilem rodzica w testach dotyczących rodzicielstwa. Testy CUIDA, TKR i SPR należą do narzędzi, które psycholog może zastosować podczas badania OZSS w sprawie o dziecko. Każdy z tych testów możesz wypełnić przed badaniem, a ja przygotuję pisemne opracowanie z opisem Twoich mocnych i słabych stron oraz sposobów pracy nad każdą z nich. Całościowa ocena kompetencji rodzicielskich obejmuje pięć testów stosowanych w OZSS i 45-minutową konsultację ze mną. Opis każdego testu, ceny i zamówienie znajdziesz na stronie testy przed badaniem OZSS.

Testy przed badaniem OZSS

Przyczyny rzadkich spotkań w rozmowie z psychologiem

Praca za granicą, praca zmianowa, odległość między domami albo choroba rodzica wyjaśniają rzadkie spotkania w sposób możliwy do sprawdzenia. Wywiad z rodzicem obejmuje historię kontaktów z dzieckiem, w tym okres rzadszych spotkań i zmiany, które nastąpiły później. Dokumenty złożone przez strony do akt zespół może zestawić z tym, co rodzic opisał w wywiadzie.

Plan rozszerzania kontaktów w opinii OZSS

Sąd może zapytać zespół o zakres kontaktów odpowiadający potrzebom dziecka oraz o kolejność ich rozszerzania, na przykład od spotkań w ciągu dnia do noclegów. Strony mogą wnosić o określenie pytań do zespołu, a ostateczną treść pytań ustala sąd w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii. Odbudowę relacji po długiej przerwie przy udziale osoby trzeciej opisuję we wpisie kontakty w obecności kuratora.

FAQ. Pytania o rzadkie kontakty z dzieckiem a OZSS

Czy rzadkie kontakty z dzieckiem przekreślają opinię OZSS?

Częstotliwość spotkań jest jedną z okoliczności opisanych w opinii obok obserwacji, wywiadu i dokumentów. Zespół może odnieść ją do przyczyn rzadkich kontaktów i do potrzeb dziecka w danym wieku.

Co oznacza chłodne przywitanie dziecka po długiej przerwie?

U małych dzieci dystans wobec rodzica po dłuższej rozłące opisano jako fazę wycofania, po której przywiązanie wraca. Psycholog może ocenić takie zachowanie dziecka w świetle długości przerwy w spotkaniach z rodzicem.

Czy rozmowy wideo z dzieckiem mają znaczenie w OZSS?

Regularne rozmowy wideo podtrzymują relację rodzica mieszkającego daleko od dziecka w okresach między spotkaniami. Badania pokazują, że dzieci od 17. miesiąca życia rozpoznają osobę znaną z rozmów na żywo przez ekran.

Czy rodzic pracujący za granicą ma prawo do informacji o dziecku?

Miejsce pracy i zamieszkania rodzica nie zmienia jego pozycji jako przedstawiciela ustawowego, dopóki ma pełną władzę rodzicielską. Prawo do informacji od szkoły i od lekarza prowadzącego dziecko przysługuje mu także podczas pobytu za granicą.

Czy zespół OZSS może zaproponować stopniowe zwiększanie kontaktów?

Opinia zawiera odpowiedzi na pytania sformułowane przez sąd w postanowieniu, a pytanie o etapy rozszerzania kontaktów musi się wśród nich znaleźć. Zakres pytań do zespołu określa sąd, który może uwzględnić w tym zakresie wnioski stron.

Testy przed badaniem OZSS i kurs przygotowania

Wyniki testów wypełnionych przed badaniem służą pracy nad sobą przed terminem, a opinię w sprawie może sporządzić wyłącznie zespół OZSS wyznaczony przez sąd. Dobór narzędzi podczas badania należy do osoby badającej, więc w ośrodku możesz otrzymać inny zestaw testów niż wypełniony wcześniej. Testy CUIDA, TKR i SPR z moim pisemnym opracowaniem oraz całościową ocenę kompetencji rodzicielskich z konsultacją opisuję na stronie testy przed badaniem OZSS.

Testy przed badaniem OZSS

Przygotowanie opisu historii kontaktów z dzieckiem przed rozmową z psychologiem omawiam w pierwszych modułach kursu. Kurs przygotowania do badania OZSS obejmuje prawie 7 godzin nagrań w 9 modułach z kartami pracy oraz planami na 14, 7 i 3 dni przed badaniem.

Kurs przygotowania do badania OZSS

Pozdrawiam serdecznie
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy

O autorce

Magdalena Bajsarowicz jest prawnikiem i psychologiem sądowym, od 15 lat pomaga rodzicom w sprawach o dziecko, w których po drugiej stronie jest osoba manipulująca. Opiniuje na zlecenie sądu jako biegły psycholog i przeanalizowała ponad 1000 opinii OZSS, na podstawie których powstały jej kursy i ebooki. Prowadziła wykłady z psychologii sądowej dla sędziów, prokuratorów i kuratorów, a w 2022 roku wydała pierwszy w Polsce ebook o badaniu OZSS.

Ukończyła studia magisterskie z psychologii na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu oraz z prawa na Uniwersytecie Wrocławskim, a także studia podyplomowe w Instytucie Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przeszła kursy dla biegłych psychologów sądowych i należy do Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce, a wcześniej prowadziła gabinet psychologiczny od 2011 roku i kancelarię specjalizującą się w prawie rodzinnym oraz psychologii sądowej od 2018 roku. W kancelarii kierowała kilkunastoosobowym zespołem, w którym pracowali także adwokaci i radcowie prawni. Prowadziła również wykłady międzynarodowe dla prawników i psychologów o polskim prawie rodzinnym oraz zajęcia z prawa cywilnego dla studentów prawa. Jako ekspertka komentuje prawo i psychologię dla telewizji TVP i TVN oraz dla Trójki Polskiego Radia. Jej wypowiedzi publikowały też portale WP, Onet i NaTemat oraz tygodnik Newsweek.