Strategia narcyza przy rozwodzie. Czego się spodziewać

Sprawa rozwodowa z osobą manipulującą rzadko przebiega chaotycznie, choć tak wygląda z perspektywy drugiej strony. Kolejne ruchy układają się w powtarzalny porządek, który da się przewidzieć, jeśli zna się etapy postępowania oraz to, co każdy z nich otwiera. Rodzic zaskakiwany za każdym razem traci czas na reagowanie zamiast na przygotowanie.

Przewidywalność tych działań nie wynika z wyrachowania, tylko z tego, że każdy etap sprawy daje te same możliwości każdej ze stron. Różnica polega na tym, kto z nich korzysta wcześniej. Przebieg postępowania, na którego tle pojawiają się te działania, opisuje wpis o tym, jak wygląda rozwód z narcyzem.

Opiszę, co dzieje się po stronie osoby manipulującej na kolejnych etapach sprawy rozwodowej, od okresu przed złożeniem pozwu po czas po ogłoszeniu wyroku.

Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.

Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.

Strategia narcyza przy rozwodzie zaczyna się przed pozwem

Okres poprzedzający złożenie pozwu daje przewagę, której później nie da się odzyskać. Osoba manipulująca wykorzystuje go przeważnie na konsultacje z pełnomocnikiem, na uporządkowanie dokumentów oraz na ustalenie wersji wydarzeń. Druga strona jest wtedy jeszcze na etapie podejmowania decyzji o odejściu.

Na tym etapie znikają niekiedy dokumenty przechowywane w domu oraz zmienia się dostęp do rachunków wspólnych. Pojawiają się też przelewy na rzecz bliskich albo zmiany w prowadzonej działalności. Sprawdź, do czego masz dostęp dzisiaj, zanim cokolwiek zapowiesz.

Równolegle przebiega przygotowanie otoczenia, w którym pojawia się opowieść o trudnej sytuacji w domu. Opisuje to wpis o tym, jak narcyz kończy związek, a kwestię zabezpieczenia własnej sytuacji materialnej wpis o podziale majątku z narcyzem.

Narcyz po otrzymaniu pozwu

Doręczenie pozwu kończy okres, w którym sprawa pozostawała nieformalna, i bywa odbierane jako utrata kontroli nad przebiegiem rozstania. Odpowiedź na pozew zawiera wtedy przeważnie materiał dotyczący osoby wnoszącej sprawę, przewyższający objętością odniesienie się do samych zarzutów. Pojawiają się kwestie zdrowia psychicznego, kompetencji rodzicielskich oraz motywów złożenia sprawy.

Zarzuty te odnoszą się często do zachowań właściwych ich autorowi, co opisuje wpis o projekcji narcyza w sądzie. Sam przebieg takiej odpowiedzi, obejmujący zaprzeczenie, atak oraz zamianę ról, omawia wpis o metodzie DARVO w sądzie.

Równolegle z pismem pojawia się przeważnie wniosek o zabezpieczenie kontaktów albo miejsca pobytu dziecka. Wniosek taki rozpoznawany bywa szybciej niż sama sprawa, więc otwiera drugi front wymagający natychmiastowej reakcji. Przygotuj się na ten scenariusz przed złożeniem pozwu, zamiast po doręczeniu odpowiedzi.

Kontakt utrzymywany mimo toczącej się sprawy

Postępowanie nie kończy kontaktu między rodzicami, o ile mają wspólne dziecko. Przekazywanie dziecka, uzgadnianie zmian terminów oraz decyzje wymagające zgody obojga tworzą okazje do rozmowy poza salą sądową. Każda z nich może posłużyć do wywołania reakcji albo do uzyskania informacji o Twoich planach.

Wiadomość zawierająca sprawę organizacyjną oraz zaczepkę w tym samym akapicie stanowi typową postać takiego kontaktu. Odpowiedź na część rzeczową, z pominięciem reszty, zamyka temat bez wchodzenia w wymianę. Sposób prowadzenia takiej korespondencji opisuje wpis o tym, jak postępować z narcyzem.

Ogranicz przekazywanie informacji o przebiegu własnych przygotowań do sprawy. Wiedza o tym, czym dysponujesz oraz kogo zamierzasz zgłosić jako świadka, pozwala przygotować odpowiedź wyprzedzającą. Ustalenia prowadź pisemnie, ponieważ rozmowa telefoniczna nie zostawia śladu.

Okres poprzedzający rozprawę oraz badanie

Dni bezpośrednio poprzedzające termin tworzą okazję do wywołania reakcji, która zostanie zauważona na sali. Zmiana ustaleń dotyczących dziecka, telefon z pretensją albo spóźnienie przy przekazaniu dziecka należą do tej kategorii. Zachowanie wywołujące napięcie pozostaje poza dokumentacją, sama reakcja wchodzi do protokołu.

Przed badaniem w ośrodku diagnostycznym pojawia się przygotowanie innego rodzaju, obejmujące zaświadczenia gromadzone wcześniej oraz przećwiczone odpowiedzi. Szczegółowo opisuje je wpis o tym, jak zachowuje się narcyz na badaniu OZSS.

Zaplanuj przekazanie dziecka w dniach poprzedzających termin tak, żeby ograniczyć bezpośredni kontakt. Ustal z pełnomocnikiem, gdzie czekasz przed salą oraz co robisz, jeśli druga strona podejmie rozmowę na korytarzu. Przygotowanie tego jednego elementu zmienia stan, w jakim wchodzisz na posiedzenie.

Instytucje włączane w spór

Szkoła, przychodnia oraz ośrodek pomocy stają się niekiedy kolejnym polem działania. Pojawiają się rozmowy z wychowawcą, wnioski o dokumentację dziecka albo zgłoszenia dotyczące Twojej opieki. Każde z nich wprowadza do sprawy osobę trzecią, która wcześniej nie miała z nią styczności.

Utrzymuj własny kontakt z placówkami dziecka niezależnie od tego, co robi druga strona. Informacja pochodząca od szkoły albo od lekarza opisuje funkcjonowanie dziecka bez udziału sporu między rodzicami. Dokument tego rodzaju zachowuje wartość niezależnie od tego, kto go pozyskał.

Osoby z otoczenia obojga rodziców bywają przy tym włączane w przekazywanie informacji oraz w potwierdzanie jednej wersji zdarzeń. Opisuje to wpis o latających małpach narcyza.

Okres ciszy w toku sprawy

Po kilku miesiącach intensywnej wymiany pism następuje niekiedy okres, w którym druga strona przestaje reagować. Pisma nie przychodzą, ustalenia przebiegają bez sporu, kontakty odbywają się zgodnie z terminami. Rodzic po drugiej stronie odbiera to przeważnie jako zakończenie konfliktu.

Okres taki tworzy lukę w dokumentacji, ponieważ przy braku zdarzeń nie ma czego notować. Utrzymuj zestawienie terminów oraz przebiegu kontaktów również wtedy, gdy nic się nie dzieje. Czym różni się rzeczywiste wycofanie od przerwy w działaniach, opisuje wpis o tym, kiedy narcyz odpuszcza.

Propozycje składane pod koniec sprawy

Propozycja porozumienia złożona w drugim roku postępowania trafia na inny grunt niż ta sama propozycja na początku. Rodzic wyczerpany przebiegiem sprawy rozważa warunki, które wcześniej odrzuciłby bez wahania. Perspektywa zakończenia zyskuje wtedy wagę przewyższającą treść samych ustaleń.

Przeczytaj taką propozycję dwa razy, przy czym drugi raz po co najmniej jednym dniu. Sprawdź, co obowiązywałoby przez kolejne pięć lat, gdyby została przyjęta w obecnym kształcie. Ustalenia dotyczące dziecka zmienia się później w odrębnym postępowaniu, przy wykazaniu zmiany okoliczności.

Zestaw treść propozycji ze stanowiskiem zajmowanym przez drugą stronę wcześniej. Rozbieżność między nimi mówi o tym, czemu propozycja ma służyć. Sposób liczenia kosztu dalszego postępowania opisuje wpis o tym, ile trwa rozwód z narcyzem.

Po ogłoszeniu wyroku

Zakończenie sprawy rozwodowej nie zamyka kontaktu, o ile rodzice mają wspólne dziecko. Wykonywanie orzeczenia o kontaktach oraz decyzje wymagające zgody obojga tworzą pole do sporu przez kolejne lata. Apelacja przedłuża przy tym okres niepewności o kilka miesięcy i przysługuje obu stronom niezależnie od treści wyroku.

Dokumentuj przebieg wykonywania orzeczenia od pierwszego tygodnia po jego uprawomocnieniu. Zapisuj terminy, godziny przekazania dziecka oraz zmiany zgłaszane przez drugą stronę. Materiał ten przyda się przy postępowaniu o wykonanie kontaktów albo przy wniosku o zmianę rozstrzygnięcia.

Zakres tego, co zawiera orzeczenie oraz co pozostaje poza nim, opisuje wpis o narcyzie a wyroku sądu.

FAQ – Pytania o strategię narcyza przy rozwodzie

Czy da się przewidzieć kolejne ruchy drugiej strony?

Etapy postępowania dają obu stronom te same możliwości, więc zakres działań pozostaje ograniczony procedurą. Znajomość tego, co otwiera każdy etap, pozwala przygotować się z wyprzedzeniem. Przewidzenie konkretnego zachowania w danej sprawie nie jest natomiast możliwe.

Dlaczego druga strona składa wniosek o zabezpieczenie od razu?

Wniosek o zabezpieczenie rozpoznawany bywa szybciej niż sama sprawa, a rozstrzygnięcie obowiązuje do jej zakończenia. Układ ustalony na tym etapie kształtuje codzienność dziecka przez kolejne miesiące. Własny wniosek w tej kwestii warto przygotować razem z pozwem.

Czy informować drugą stronę o krokach w sprawie?

Wiedza o Twoim materiale oraz o planowanych wnioskach pozwala przygotować odpowiedź wyprzedzającą. Ustalenia dotyczące dziecka prowadź pisemnie, ograniczając je do spraw organizacyjnych. Zakres kontaktu w toku postępowania uzgodnij z pełnomocnikiem.

Co zrobić, gdy druga strona zgłasza sprawę do szkoły?

Utrzymuj własny kontakt z placówką niezależnie od zgłoszeń drugiej strony. Informacja pochodząca od szkoły opisuje funkcjonowanie dziecka bez udziału sporu między rodzicami. Zakres oraz forma Twojego kontaktu powinny wynikać z bieżących spraw dziecka.

Czy przygotowanie drugiej strony oznacza, że sprawa jest przegrana?

Przewaga wynikająca z wcześniejszego przygotowania dotyczy czasu, nie racji stojących za którąkolwiek ze stron. Materiał zgromadzony na bieżąco po rozstaniu odrabia część tej różnicy. Rozstrzygnięcie opiera się na całości materiału, nie na kolejności jego składania.

Narcyz w sądzie – jak ochronić siebie i dzieci

Pozdrawiam serdecznie

Magdalena Bajsarowicz

Prawnik & Psycholog sądowy