Czy na badanie OZSS zabrać książeczkę zdrowia dziecka i opinię z przedszkola? Czy specjaliści wezmą do ręki rysunki, laurki i rodzinne zdjęcia przyniesione przez rodzica? Co dzieje się z zaświadczeniem od lekarza przekazanym w gabinecie podczas wywiadu? Dokumenty na badanie OZSS docierają do zespołu razem z aktami sprawy albo bezpośrednio od rodzica w ośrodku, a standardy opiniowania traktują te dwie drogi odmiennie.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
Dokumenty w aktach sprawy przed badaniem
Zespół zaczyna pracę od analizy akt, więc dokumenty złożone wcześniej do sądu specjaliści poznają przed pierwszą rozmową z rodzicem. Zgodnie z art. 232 kodeksu postępowania cywilnego strony powinny wskazywać dowody na fakty, z których wywodzą skutki prawne. Dokument dołączony do pisma procesowego staje się częścią akt, które sąd przekazuje zespołowi razem ze zleceniem.
Sposób, w jaki zespół łączy treść akt z wywiadem i obserwacją, opisuje wpis jak powstaje opinia OZSS. Zawartość opinii wychowawcy albo pedagoga szkolnego i moment jej złożenia do akt omawia wpis opinia ze szkoły do sądu.
Dokumentacja dziecka, którą rodzic może przekazać w ośrodku
Standardy opiniowania wymieniają dokumentację dotyczącą zdrowia, rozwoju i edukacji dziecka jako materiał, który rodzic może przekazać specjalistom w trakcie badania. Do dokumentacji dziecka, którą rodzic może zabrać na badanie w ośrodku, należą między innymi:
- książeczka zdrowia dziecka,
- dokumentacja medyczna od lekarzy specjalistów, jeśli dziecko było u nich leczone,
- karty informacyjne z pobytu dziecka w szpitalu,
- opinie i orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
- opinie ze żłobka, przedszkola albo szkoły,
- świadectwa i inne dokumenty związane z edukacją dziecka.
Dokumenty z tej listy opisują dziecko z perspektywy lekarzy, nauczycieli i specjalistów spoza sprawy. Opinia z placówki może pokazać, kto odprowadza dziecko, kto przychodzi na zebrania i jak dziecko funkcjonuje w grupie rówieśniczej.
Pisemna zgoda na włączenie dokumentów do akt
Dokumentacja dotycząca zdrowia, rozwoju i edukacji dziecka przekazana przez rodzica w trakcie badania może zostać włączona do akt wyłącznie po pisemnej zgodzie osoby, która ją dostarczyła. Opinia korzystająca z takiej dokumentacji powinna wskazywać źródło jej pochodzenia i osobę, która ją przekazała. Rodzic przekazujący dokument w gabinecie może zostać poproszony o podpisanie takiej zgody na miejscu.
Inne materiały przedłożone specjalistom mogą zostać wykorzystane w opinii dopiero wtedy, gdy sąd włączy je do akt jako materiał dowodowy. Zasady składania do akt nagrań rozmów i wiadomości omawia wpis nagrania jako dowód w sprawie rodzinnej.
Obok dokumentów dziecka zespół zbiera dane o rodzicu z wywiadu i z kwestionariuszy wypełnianych w ośrodku. Testy CUIDA, TKR i SPR należą do narzędzi, które psycholog może zastosować podczas badania OZSS w sprawie o dziecko. Każdy z tych testów możesz wypełnić przed badaniem, a ja przygotuję pisemne opracowanie z opisem Twoich mocnych i słabych stron oraz sposobów pracy nad każdą z nich. Całościowa ocena kompetencji rodzicielskich obejmuje pięć testów stosowanych w OZSS i 45-minutową konsultację ze mną. Opis każdego testu, ceny i zamówienie znajdziesz na stronie testy przed badaniem OZSS.
Rysunki, laurki i zdjęcia rodzinne
Moim zdaniem rysunków i laurek dziecka oraz zdjęć rodzinnych nie należy pokazywać specjalistom podczas badania OZSS. Takie materiały nie dotyczą zdrowia, edukacji ani rozwoju dziecka i nie wnoszą do badania nowych informacji. Kilka razy widziałam w opiniach, że specjaliści pominęli przyniesione na badanie prace dziecka. Zdarzało się też, że zwrócili rodzicowi uwagę na zbędność takich materiałów w badaniu.
Rysunek wykonany przez dziecko w gabinecie psychologa ma dla zespołu inne znaczenie, bo powstaje w znanych specjaliście warunkach. Sposób wykorzystania rysunku rodziny w ocenie relacji opisuje wpis testy do badania więzi w OZSS.
Dokumenty a pytania do biegłych
Strona może zgłosić sądowi wniosek o pytania do zespołu i wskazać w nim dokumenty, które pozwalają na nie odpowiedzieć. Opinia psychologiczna o dziecku albo dokumentacja z leczenia może uzasadniać pytanie o szczególne potrzeby dziecka i o sposób opieki nad nim. Zasady formułowania pytań w postanowieniu sądu o badaniu omawia wpis pytania do biegłych OZSS.
FAQ. Pytania o dokumenty na badanie OZSS
Jakie dokumenty dziecka można przekazać w ośrodku?
Rodzic może przekazać specjalistom dokumentację dotyczącą zdrowia, rozwoju i edukacji swojego dziecka. Należą do niej na przykład książeczka zdrowia, opinie z poradni oraz opinie z przedszkola albo szkoły.
Czy dokumenty przekazane w ośrodku trafią do akt sprawy?
Dokumentacja dziecka przekazana w trakcie badania może zostać włączona do akt po pisemnej zgodzie osoby, która ją dostarczyła. Opinia korzystająca z takiej dokumentacji powinna wskazać, skąd pochodzi każdy z wykorzystanych dokumentów.
Czy można przynieść na badanie nagrania albo wiadomości?
Zespół może oprzeć się na materiałach spoza dokumentacji dziecka wtedy, gdy sąd dopuści je jako dowód w sprawie. Nagrania i wiadomości składa się do sądu razem z pismem procesowym i wnioskiem dowodowym.
Czy pokazywać specjalistom rysunki dziecka przyniesione z domu?
Rysunki i laurki przyniesione z domu nie należą do dokumentacji o zdrowiu, rozwoju ani edukacji dziecka. Specjaliści mogą poprosić dziecko o narysowanie rodziny w gabinecie, w warunkach badania.
Czy opinia ze szkoły musi być w aktach przed badaniem?
Opinia ze szkoły złożona do sądu przed badaniem trafia do zespołu razem z aktami sprawy. Rodzic może też przekazać ją w ośrodku i wyrazić pisemną zgodę na włączenie jej do akt.
Testy przed badaniem OZSS i kurs przygotowania
Wyniki testów wypełnionych przed badaniem służą pracy nad sobą przed terminem, a opinię w sprawie może sporządzić wyłącznie zespół OZSS wyznaczony przez sąd. Dobór narzędzi podczas badania należy do osoby badającej, więc w ośrodku możesz otrzymać inny zestaw testów niż wypełniony wcześniej. Testy CUIDA, TKR i SPR z moim pisemnym opracowaniem oraz całościową ocenę kompetencji rodzicielskich z konsultacją opisuję na stronie testy przed badaniem OZSS.
Przygotowanie dokumentów dziecka i pism do akt przed badaniem omawiam w kursie przygotowania do badania OZSS. Kurs obejmuje prawie 7 godzin nagrań w 9 modułach z kartami pracy oraz planami na 14, 7 i 3 dni przed badaniem.
Kurs przygotowania do badania OZSS
Pozdrawiam serdecznie
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy
O autorce
Magdalena Bajsarowicz jest prawnikiem i psychologiem sądowym, od 15 lat pomaga rodzicom w sprawach o dziecko, w których po drugiej stronie jest osoba manipulująca. Opiniuje na zlecenie sądu jako biegły psycholog i przeanalizowała ponad 1000 opinii OZSS, na podstawie których powstały jej kursy i ebooki. Prowadziła wykłady z psychologii sądowej dla sędziów, prokuratorów i kuratorów, a w 2022 roku wydała pierwszy w Polsce ebook o badaniu OZSS.
Ukończyła studia magisterskie z psychologii na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu oraz z prawa na Uniwersytecie Wrocławskim, a także studia podyplomowe w Instytucie Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przeszła kursy dla biegłych psychologów sądowych i należy do Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce, a wcześniej prowadziła gabinet psychologiczny od 2011 roku i kancelarię specjalizującą się w prawie rodzinnym oraz psychologii sądowej od 2018 roku. W kancelarii kierowała kilkunastoosobowym zespołem, w którym pracowali także adwokaci i radcowie prawni. Prowadziła również wykłady międzynarodowe dla prawników i psychologów o polskim prawie rodzinnym oraz zajęcia z prawa cywilnego dla studentów prawa. Jako ekspertka komentuje prawo i psychologię dla telewizji TVP i TVN oraz dla Trójki Polskiego Radia. Jej wypowiedzi publikowały też portale WP, Onet i NaTemat oraz tygodnik Newsweek.

