Co mówić w OZSS. Jak zespół ocenia wypowiedź rodzica

Czy w gabinecie OZSS wystarczy powiedzieć, że dziecko powinno mieszkać z Tobą, bo jesteś jego rodzicem? Czy przyznanie się do własnych błędów wychowawczych obniży ocenę rodzica w opinii zespołu? Czy słowa wypowiedziane w stresie trafią do dokumentu, który potem przeczyta sąd i druga strona? Wypowiedź rodzica w OZSS jest jednym ze źródeł danych, które zespół zestawia z aktami, obserwacją i wynikami kwestionariuszy.

Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.

Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.

Zdanie rodzica w sprawie i jego uzasadnienie

Postanowienie sądu dotyczy przeważnie miejsca zamieszkania dziecka, kontaktów z drugim rodzicem albo władzy rodzicielskiej. W rozmowie specjaliści mogą zapytać rodzica o jego zdanie w każdej z tych spraw i o powody, dla których takie rozwiązanie służyłoby dziecku. Uzasadnienie oparte na potrzebach dziecka daje zespołowi więcej informacji niż samo powołanie się na prawo rodzica do kontaktu.

Odpowiedź „bo jestem rodzicem” na pytanie o częstsze kontakty opisuje prawo rodzica i nie mówi nic o sytuacji dziecka. Uzasadnieniem może być na przykład to, że dziecko po weekendzie u tego rodzica spokojniej zasypia i chętniej opowiada o szkole. Pytania sądu wyznaczające zakres całego badania w ośrodku przedstawia wpis pytania do biegłych OZSS.

Znajomość akt przed rozmową w ośrodku

W opiniach, które analizowałam, część rodziców nie wróciła przed badaniem do akt sprawy i nie przypomniała sobie pism obu stron. W rozmowie nie potrafili wtedy podać przykładów z życia rodziny, które potwierdzałyby ich zdanie. W efekcie opinia pomijała problemy, z powodu których ci rodzice w ogóle trafili do sądu.

Specjaliści znają akta przed spotkaniem, więc wypowiedź rodzica porównują z tym, co wynika z dokumentów. Skutki rozbieżności między deklaracją a treścią akt opisuje wpis dlaczego rodzic przegrywa w opinii OZSS. Obszary rozmowy, o które mogą zapytać specjaliści, przedstawia wpis o co pytają w OZSS.

Szczerość w rozmowie i w kwestionariuszach

Rodzic, który przedstawia siebie wyłącznie od strony zalet, może zostać opisany jako osoba prezentująca się w nadmiernie korzystnym świetle. Część kwestionariuszy stosowanych w badaniu zawiera skale kontrolne, które pokazują tendencję do takiego odpowiadania. Działanie skal kontrolnych na przykładzie jednego z kwestionariuszy osobowości opisuje wpis MMPI-2 w badaniu OZSS.

Wynik skali kontrolnej zestawia się z wywiadem, więc wyidealizowany obraz w rozmowie i w testach wzmacnia się nawzajem w opinii. Testy CUIDA, TKR i SPR należą do narzędzi, które psycholog może zastosować podczas badania OZSS w sprawie o dziecko. Każdy z tych testów możesz wypełnić przed badaniem, a ja przygotuję pisemne opracowanie z opisem Twoich mocnych i słabych stron oraz sposobów pracy nad każdą z nich. Całościowa ocena kompetencji rodzicielskich obejmuje pięć testów stosowanych w OZSS i 45-minutową konsultację ze mną. Opis każdego testu, ceny i zamówienie znajdziesz na stronie testy przed badaniem OZSS.

Testy przed badaniem OZSS

Przyznanie się do trudności w opiece nad dzieckiem

Specjaliści w sprawach rodzinnych znają z codziennej pracy sytuacje, w których rodzic popełnił błąd wychowawczy. Opowieść o zbyt ostrej reakcji wobec dziecka i o zmianie, którą rodzic potem wprowadził, pokazuje zdolność do refleksji nad własnym rodzicielstwem. Opinia może opisać taką zdolność jako zasób rodzica w opiece nad dzieckiem.

Rodzic, który przypisuje wszystkie trudności dziecka drugiej stronie, daje zespołowi mniej informacji o własnym sposobie opieki. Sposoby pokazania własnych kompetencji w toku sprawy opisuje wpis jak pokazać kompetencje rodzicielskie.

Co z rozmowy trafia do opinii

Specjaliści notują wypowiedzi rodzica podczas wywiadu, a w opinii mogą przytoczyć ich fragmenty dosłownie albo w streszczeniu. Rodzic poznaje te fragmenty dopiero po doręczeniu opinii przez sąd, razem z całym opisem badania. Sposób łączenia wypowiedzi z pozostałymi danymi opisuje wpis jak powstaje opinia OZSS.

Rodzic, który zauważy nieprecyzyjną odpowiedź w trakcie rozmowy, może poprosić specjalistę o możliwość jej uzupełnienia. Zastrzeżenia do treści gotowej opinii strona składa do sądu w terminie wyznaczonym po doręczeniu odpisu.

FAQ. Pytania o to, co mówić w OZSS

Czy w OZSS mówić o błędach drugiego rodzica?

Rodzic może opisać zachowania drugiej strony wpływające na dziecko oraz odnieść je do potrzeb dziecka. Wypowiedź skupiona głównie na drugim rodzicu daje zespołowi mniej informacji o tym, jak rodzic sam opiekuje się dzieckiem.

Czy przyznać się w OZSS do własnych błędów wychowawczych?

Opowieść o własnym błędzie i o zmianie, którą rodzic wprowadził potem w opiece, pokazuje zdolność do refleksji. Opinia może opisać taką zdolność jako zasób rodzica w codziennej opiece nad dzieckiem.

Czy specjaliści zapisują słowa rodzica podczas badania?

Specjaliści notują przebieg wywiadu i mogą przytoczyć w opinii fragmenty wypowiedzi rodzica. Notatki z badania pozostają w dokumentacji zespołu i nie są udostępniane osobom badanym.

Czy można poprawić wypowiedź w trakcie badania?

Rodzic może w trakcie rozmowy wrócić do wcześniejszego pytania i uzupełnić albo sprostować swoją odpowiedź. Specjalista może wtedy dopisać takie uzupełnienie do notatek prowadzonych podczas wywiadu z rodzicem.

Czy kwestionariusze w OZSS wykrywają nieszczere odpowiedzi?

Część kwestionariuszy zawiera skale kontrolne, które pokazują tendencję do przedstawiania siebie w nadmiernie korzystnym świetle. Wynik takiej skali psycholog odnosi do danych z wywiadu i z obserwacji rodzica.

Testy przed badaniem OZSS i kurs przygotowania

Wyniki testów wypełnionych przed badaniem służą pracy nad sobą przed terminem, a opinię w sprawie może sporządzić wyłącznie zespół OZSS wyznaczony przez sąd. Dobór narzędzi podczas badania należy do osoby badającej, więc w ośrodku możesz otrzymać inny zestaw testów niż wypełniony wcześniej. Testy CUIDA, TKR i SPR z moim pisemnym opracowaniem oraz całościową ocenę kompetencji rodzicielskich z konsultacją opisuję na stronie testy przed badaniem OZSS.

Testy przed badaniem OZSS

Sposób opowiadania o swojej sytuacji rodzinnej w wywiadzie omawiam na przykładach w kursie przygotowania do badania OZSS. Kurs obejmuje prawie 7 godzin nagrań w 9 modułach z kartami pracy oraz planami na 14, 7 i 3 dni przed badaniem.

Kurs przygotowania do badania OZSS

Pozdrawiam serdecznie
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy

O autorce

Magdalena Bajsarowicz jest prawnikiem i psychologiem sądowym, od 15 lat pomaga rodzicom w sprawach o dziecko, w których po drugiej stronie jest osoba manipulująca. Opiniuje na zlecenie sądu jako biegły psycholog i przeanalizowała ponad 1000 opinii OZSS, na podstawie których powstały jej kursy i ebooki. Prowadziła wykłady z psychologii sądowej dla sędziów, prokuratorów i kuratorów, a w 2022 roku wydała pierwszy w Polsce ebook o badaniu OZSS.

Ukończyła studia magisterskie z psychologii na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu oraz z prawa na Uniwersytecie Wrocławskim, a także studia podyplomowe w Instytucie Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przeszła kursy dla biegłych psychologów sądowych i należy do Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce, a wcześniej prowadziła gabinet psychologiczny od 2011 roku i kancelarię specjalizującą się w prawie rodzinnym oraz psychologii sądowej od 2018 roku. W kancelarii kierowała kilkunastoosobowym zespołem, w którym pracowali także adwokaci i radcowie prawni. Prowadziła również wykłady międzynarodowe dla prawników i psychologów o polskim prawie rodzinnym oraz zajęcia z prawa cywilnego dla studentów prawa. Jako ekspertka komentuje prawo i psychologię dla telewizji TVP i TVN oraz dla Trójki Polskiego Radia. Jej wypowiedzi publikowały też portale WP, Onet i NaTemat oraz tygodnik Newsweek.