W wyroku z 21 marca 2003 roku o sygnaturze II CKN 1270/00 sąd kasacyjny przyjął, że zachowanie małżonków po zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia pozostaje bez znaczenia dla orzeczenia o winie. Sprawa dotyczyła żony, która związała się z innym mężczyzną po rozpadzie małżeństwa. Dla osoby rozwodzącej się z narcyzem nowy związek w trakcie rozwodu staje się często głównym argumentem drugiej strony.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
Małżeństwo trwa do prawomocnego wyroku
Do dnia uprawomocnienia się wyroku rozwodowego małżonkowie pozostają małżeństwem, nawet jeśli od lat mieszkają osobno. Obowiązek wierności z artykułu 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego formalnie obowiązuje aż do zakończenia sprawy. Wspólność majątkowa również trwa do tego dnia, chyba że wcześniej małżonkowie zawarli umowę albo sąd ustanowił rozdzielność.
Sprawa rozwodowa z narcyzem może ciągnąć się kilka lat, zwłaszcza gdy jeden z małżonków domaga się orzekania o winie i składa kolejne wnioski dowodowe. W tym czasie życie prywatne obu stron toczy się dalej, a nowa relacja jednej z nich trafia do akt jako okoliczność sporna.
Nowy związek w trakcie rozwodu a wina
Sąd przypisuje winę za zachowania, które spowodowały rozkład pożycia albo się do niego przyczyniły. Relacja zaczęta po ustaniu więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej między małżonkami nie może być przyczyną rozpadu małżeństwa. O winie przesądza więc kolejność zdarzeń i moment, w którym rozkład stał się zupełny.
Narcyz może twierdzić, że nowy związek zaczął się wcześniej albo że małżeństwo dało się jeszcze uratować. Moment rozpadu pożycia może wynikać z daty wyprowadzki, rozdzielenia finansów, braku wspólnych wyjazdów i treści korespondencji z tamtego okresu. Zeznania świadków z otoczenia rodziny mogą potwierdzić, od kiedy małżonkowie żyli faktycznie osobno.
Przesłanki orzeczenia o winie przy przemocy psychicznej omawiam we wpisie wina w rozwodzie z narcyzem.
Gdy sąd uzna Cię za wyłącznie winnego
Zgodnie z artykułem 56 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód jest niedopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia. Wyjątek zachodzi, gdy drugi małżonek wyrazi zgodę albo jego odmowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Narcyz, który odmawia zgody na rozwód, może więc przedstawiać nowy związek jako jedyną przyczynę rozpadu małżeństwa.
Wyłączna wina otwiera też drugiej stronie drogę do alimentów na podstawie artykułu 60 § 2, nawet bez niedostatku, gdy rozwód istotnie pogarsza jej sytuację materialną. Skutki orzeczenia o winie dla obu stron opisuję we wpisie co daje orzeczenie o winie małżonka.
Nowy partner a dziecko w sprawie rozwodowej
Rozstrzygając o władzy rodzicielskiej i kontaktach, sąd kieruje się dobrem dziecka, a nowy partner rodzica ma znaczenie wyłącznie w tym zakresie. Liczy się sposób, w jaki ta osoba odnosi się do dziecka, czy przejmuje wobec niego rolę wychowawczą i jak szybko pojawiła się w jego codzienności. Dziecko, które w trakcie rozwodu poznaje nową osobę u mamy albo taty, potrzebuje czasu na oswojenie się ze zmianą.
Narcyz może sprzeciwiać się obecności nowego partnera podczas kontaktów albo wakacji i domagać się wpisania takiego zakazu do orzeczenia. Sąd może określić sposób kontaktów ze względu na dobro dziecka, a OZSS może pytać o osoby mieszkające z rodzicem i o ich relację z dzieckiem. Psychologiczną stronę budowania nowej relacji po rozstaniu opisuję we wpisie nowy związek po narcyzie.
Sposoby działania narcyza w sprawie rozwodowej, w tym wykorzystywanie Twojego życia prywatnego jako argumentu, opisuję w e-booku razem z przykładami spraw. Integralną częścią e-booka jest autorski Model Bajsarowicz, który pokazuje takie działania na poziomie treści, postawy i wizerunku.
Jak narcyz może reagować na Twój nowy związek
Wiadomość o nowym partnerze może wywołać u narcyza urazę i potrzebę odzyskania kontroli nad sytuacją. Reakcja może przybrać formę wniosku o zmianę zabezpieczenia kontaktów, pisma z zarzutami wobec nowej osoby albo zgłoszenia do szkoły. Narcyz może też wypytywać dziecko o nowego partnera, co opisuję we wpisie czy posyłasz dziecko na przeszpiegi.
Zdarza się również kontaktowanie z nowym partnerem, jego pracodawcą albo rodziną oraz śledzenie jego profili w mediach społecznościowych. Uporczywe nękanie, które wzbudza uzasadnione poczucie zagrożenia, może stanowić przestępstwo z artykułu 190a kodeksu karnego. Granice, po których przekroczeniu nękanie staje się przestępstwem, omawiam we wpisie stalking po rozstaniu.
Majątek i alimenty a nowy związek
Rzeczy kupione w trakcie sprawy rozwodowej z wynagrodzenia małżonka należą co do zasady do majątku wspólnego, także gdy służą nowemu gospodarstwu domowemu. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd na podstawie artykułu 52 kodeksu. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić ją z datą wcześniejszą niż dzień wniesienia pozwu, zwłaszcza gdy małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Obowiązek alimentacyjny wobec byłego małżonka wygasa z chwilą zawarcia przez niego nowego małżeństwa. Wspólne zamieszkanie z partnerem nie wygasza tego obowiązku z mocy prawa, choć może wpływać na ocenę potrzeb i sytuacji materialnej uprawnionego. Spory majątkowe z drugim małżonkiem opisuję we wpisie podział majątku z narcyzem.
Wskazówki na czas sprawy rozwodowej
- Porozmawiaj z pełnomocnikiem o nowym związku, zanim druga strona poruszy ten temat w piśmie albo na rozprawie.
- Ogranicz wspólne zdjęcia i wpisy w mediach społecznościowych, bo mogą trafić do akt jako dowód.
- Nie angażuj nowego partnera w korespondencję z narcyzem ani w przekazywanie dziecka.
- Poinformuj nowego partnera, że może zostać wezwany na świadka w sprawie rozwodowej.
- Wprowadzaj nową osobę do życia dziecka stopniowo, w tempie dopasowanym do jego wieku.
FAQ. Pytania o nowy związek w trakcie rozwodu
Czy nowy związek w trakcie rozwodu oznacza zdradę?
Przy orzekaniu o winie sąd bada, czy relacja przyczyniła się do rozkładu pożycia małżeńskiego. Związek zaczęty dopiero po zupełnym rozpadzie małżeństwa nie powinien wpływać na orzeczenie o winie.
Czy mogę zamieszkać z nowym partnerem przed rozwodem?
Prawo nie zakazuje wspólnego zamieszkania w trakcie sprawy, a sąd może zbadać, jak ta zmiana wpływa na codzienność dziecka. Przed przeprowadzką warto omówić z pełnomocnikiem jej skutki dla rozstrzygnięć o dziecku.
Czy nowy partner może zostać świadkiem w sprawie rozwodowej?
Nowego partnera może zgłosić jako świadka każdy z małżonków, a sąd decyduje o dopuszczeniu tego dowodu. Zeznania mogą dotyczyć na przykład momentu rozpoczęcia relacji albo kontaktu partnera z dzieckiem.
Czy narcyz może zabronić dziecku kontaktu z moim nowym partnerem?
Jednostronny zakaz nie ma mocy prawnej, a o sposobie kontaktów może rozstrzygnąć tylko sąd albo porozumienie rodziców. Zasady obecności nowych osób podczas kontaktów z dzieckiem rodzice mogą opisać w treści planu wychowawczego.
Czy nowy związek wpływa na alimenty na dziecko?
Nowy partner nie ma obowiązku alimentacyjnego wobec Twojego dziecka, więc jego dochody nie zastępują Twojego obowiązku. Przy ustalaniu alimentów sąd może uwzględnić zmianę kosztów utrzymania wynikającą ze wspólnego gospodarstwa domowego.
Rozwód z narcyzem od pierwszego pisma do wyroku
Nowy związek to tylko jeden z wątków, które narcyz wprowadza do sprawy obok pism o dziecko i zarzutów wobec Twojej osoby. Sposoby działania osoby manipulującej w postępowaniu rodzinnym oraz odpowiedzi na jej kolejne ruchy opisuję w e-booku poniżej, którego integralną częścią jest autorski Model Bajsarowicz.
Pozdrawiam serdecznie
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy
