Kiedy narcyz odpuszcza? Nie zakładaj wygranej z góry!

Postępowanie z osobą o narcystycznym sposobie funkcjonowania zmienia przebieg kilkakrotnie, a pozycja korzystna na wczesnym etapie nie przesądza o wyniku. Okres, w którym druga strona milknie, bywa odczytywany jako ustępstwo i właśnie wtedy słabnie czujność.

Opiszę, co oznacza cisza procesowa, po czym rozpoznać zmianę taktyki, jakie luki powstają w okresie pozornego spokoju i które sygnały poprzedzają zwrot w sprawie. W tekście słowo „narcyz” odnosi się do sposobu funkcjonowania, niezależnie od płci.

Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako biegły psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.

Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.

Cisza procesowa i jej znaczenie

Zaprzestanie składania pism, brak odpowiedzi na korespondencję i kilkumiesięczna nieobecność widocznych czynności bywają odbierane jako rezygnacja albo przyznanie racji.

Przebieg spraw wskazuje na inne wyjaśnienie. Wycofanie następuje z obszaru, w którym dotychczasowe działania nie przyniosły rezultatu, a aktywność przenosi się gdzie indziej: do gromadzenia dokumentacji, do kontaktów z placówkami albo do budowania obrazu w otoczeniu. Powrót do postępowania odbywa się wtedy z nowym materiałem i zmodyfikowanym stanowiskiem.

Całościowy obraz działania drugiej strony w postępowaniu, wraz z jego trzema poziomami, opisuję w autorskim modelu: jak narcyz manipuluje w sądzie.

Zmiana zachowania jako element taktyki

Spokojniejsza komunikacja, ustanie zaczepek i nagłe zaangażowanie w sprawy dziecka pojawiają się zwykle w określonym momencie postępowania, rzadko w przypadkowej chwili.

Zbieżność czasowa daje tu wskazówkę. Zmiana zachowania poprzedza często termin badania, rozprawę albo złożenie pisma o istotnym znaczeniu dla sprawy. Okres poprawnej współpracy trwa wtedy tyle, ile potrzeba do wykazania jej przed sądem.

Odczytanie takiej zmiany jako trwałej prowadzi do rozluźnienia dotychczasowych ustaleń. Zachowania, które sąd odczytuje inaczej, niż są przeżywane przez drugą stronę, omawiam w tekście zachowania narcyza w sądzie.

Luki w dokumentacji powstające w okresie spokoju

Okres pozornego spokoju sprzyja przerwaniu ciągłości zapisu. Kontakty z nauczycielem stają się rzadsze, wizyty lekarskie odbywają się bez odnotowania, korespondencja pozostaje bez archiwizacji dat i treści, a obecność przy wydarzeniach ważnych dla dziecka wydaje się na tyle oczywista, że nikt jej nie zapisuje.

Luki te pozostają bez znaczenia tak długo, jak przebieg sprawy wydaje się korzystny. Znaczenie procesowe zyskują w chwili złożenia pisma przedstawiającego odmienną wersję zdarzeń: że to druga strona odbierała dziecko od lekarza, uczestniczyła w zebraniach i podejmowała bieżące decyzje.

Bez własnego zapisu twierdzeniom tym przeciwstawia się wyłącznie własne słowo, a spór sprowadza się do dwóch relacji o przeciwnej treści. Sposób opisywania zachowań w formie zrozumiałej dla sądu omawiam w tekście jak zachowuje się narcyz, opisz to, a wartość dowodową nagrań w artykule o nagraniach jako dowodzie w sprawie rodzinnej.

Sygnały poprzedzające zwrot w sprawie

Zmiana kierunku postępowania rzadko następuje bez wcześniejszych oznak. Cztery z nich powtarzają się w sprawach o zbliżonym przebiegu.

Zmiana pełnomocnika zapowiada zwykle inny sposób prowadzenia sprawy, a nowe stanowisko procesowe pojawia się w ciągu kolejnych tygodni.

Propozycja mediacji albo ugody po długim okresie konfrontacji wskazuje częściej na osłabienie dotychczasowej pozycji dowodowej niż na zmianę stanowiska co do istoty sprawy.

Wnioski dowodowe składane tuż przed rozprawą, obejmujące świadków albo dokumenty nieznane wcześniej, świadczą o przygotowaniu prowadzonym w okresie ciszy. Rolę osób z otoczenia potwierdzających jedną wersję opisuję w tekście o latających małpach narcyza.

Nasilenie kontaktu z placówkami, w których dziecko funkcjonuje, poprzedza zwykle powołanie się na te źródła w piśmie procesowym. Zainteresowanie sprawami szkolnymi po okresie nieobecności bywa pierwszym elementem tego przygotowania.

Czym różni się rzeczywiste wycofanie od przerwy taktycznej

Rzeczywiste ustąpienie z pola sporu zdarza się i daje się odróżnić po kilku właściwościach.

Wycofanie trwałe obejmuje wszystkie obszary jednocześnie: postępowanie, kontakt z dzieckiem i kontakt z placówkami. Przerwa taktyczna dotyczy wyłącznie widocznej części, przy zachowanej albo zwiększonej aktywności w pozostałych.

Znaczenie ma również trwałość w czasie. Ustanie sporu utrzymujące się przez wiele miesięcy, obejmujące także okresy poprzedzające czynności w sprawie, różni się od ciszy kończącej się na kilka tygodni przed terminem rozprawy. Sposób odczytywania deklaracji drugiej strony w postępowaniu omawiam w tekście o tym, czy narcyz przyznaje się do winy w sądzie, a przełożenie zachowań na rozstrzygnięcie w artykule narcyz a wyrok sądu.

FAQ – pytania o ciszę narcyza w postępowaniu

Czy brak pism ze strony przeciwnej oznacza zakończenie sporu?

Bezczynność procesowa nie kończy postępowania i nie przesądza o stanowisku strony. Sprawa toczy się dalej, a materiał zgromadzony w okresie ciszy może zostać złożony na późniejszym etapie.

Po czym rozpoznać, że spokojniejsza komunikacja ma charakter przejściowy?

Wskazówką pozostaje zbieżność z kalendarzem sprawy. Zmiana pojawiająca się przed badaniem albo rozprawą i ustająca po nich różni się od zmiany utrzymującej się niezależnie od terminów.

Jakie obszary wymagają zapisu, gdy postępowanie przebiega spokojnie?

Znaczenie procesowe ma ciągłość zapisu w tych obszarach, które później podlegają wykazaniu: kontakty z placówkami, wizyty lekarskie, obecność przy wydarzeniach dotyczących dziecka, ustalenia opiekuńcze oraz korespondencja między rodzicami.

Czy propozycja ugody świadczy o zmianie stanowiska?

Propozycja ugody bywa związana z oceną własnej pozycji dowodowej na danym etapie. Treść proponowanych warunków niesie więcej informacji niż sam fakt jej złożenia.

Narcyz w sądzie, praktyczny przewodnik dla rodziców

E-book „Narcyz w sądzie” powstał na podstawie kilkunastu lat pracy oraz kilkuset konsultacji dla osób rozstających się i rozwodzących z osobą toksyczną. Obejmuje reagowanie na manipulacje na sali sądowej, odpowiadanie na odwracanie faktów oraz pokazywanie zachowań w sposób prawnie i psychologicznie czytelny.

Narcyz w sądzie – jak ochronić siebie i dzieci

Pozdrawiam,

Magdalena Bajsarowicz

Prawnik & Psycholog sądowy