Wiele osób zastanawia się co powinni wybrać: separację czy może rozwód. Każde z nich ma wady i zalety, dlatego opcje te warto rozważyć jeszcze przed podjęciem decyzji, która zmieni tak dużo w naszym życiu.

W codziennej pracy zajmujemy się nie tylko sprawami rozwodowymi, ale również separacją małżonków. Nie wszyscy jednak wiedzą jakie są różnice i podobieństwa tych instytucji, dlatego zawrzemy to w dzisiejszej publikacji.  

Czym jest separacja? 

Separacja to dość młoda instytucja, która obowiązuje dopiero od 1999 roku. Sprawdzi się wówczas, kiedy pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, a z różnych powodów nie zdecydowali się na rozwód. Powodem wyboru separacji mogą być także: 

• powody religijne,
• wiek osób decydujących się na rozstanie,
• opinia środowiskowa.

Pojęcie to odnosi się do małżonków, którzy prowadzą już osobne życie, nie mieszkają razem i nastąpił rozpad ich pożycia małżeńskiego. Jest to tzw. separacja faktyczna, która różni się od separacji prawnej. Separacja faktyczna nie została uregulowana przepisami prawa, dlatego małżonkowie nadal mają obowiązek wzajemnej pomocy i zaspokajania potrzeb rodziny. Separacja prawna to orzeczenie sądu, w którym stwierdza się zupełny rozpad pożycia małżeńskiego. Jest to proces odwracalny, kiedy strony zdecydują się na powrót do siebie.   

Czym jest rozwód? 

Rozwód jest instytucją, która ma na celu rozwiązanie martwych związków, w których doszło do zupełnego i trwałego rozpadu pożycia małżeńskiego, nie została dochowana wierność. Rozwód ma swoje zastosowanie wówczas, kiedy małżeństwo faktycznie przestaje istnieć i nie ma szans na to, aby znów funkcjonowało. Aby rozwód był możliwy, sąd musi ustalić, iż pożycie małżeńskie rozpadło się w sposób zupełny i trwały i nie zachodzą przesłanki negatywne rozwodu. Rozwód jest jedną z okoliczności kończących małżeństwo i jest bardziej drastycznym środkiem od separacji.  

Podobieństwa separacji i rozwodu

Do podobieństw pomiędzy separacją a rozwodem można zaliczyć:

• wystąpienie przesłanek pozytywnych i negatywnych,
• orzeczenie zarówno separacji jak i rozwodu ustala, które z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia,
• kryteria ustalania winy są identyczne w tych dwóch postępowaniach,
• znaczenie ustalenia winy jest takie samo w dwóch postępowaniach,
• powody, na które powołują się małżonkowie, mogą być takie same w przypadku separacji jak i rozwodu,
• przy zaniechaniu orzekania o winie przyjmuje się, że żadne z małżonków nie ponosi winy za rozkład pożycia małżeńskiego, 
• sąd w orzeczeniu o separacji orzeka na tych samych zasadach co w postępowaniu rozwodowym o kwestiach dotyczących władzy rodzicielskiej, kontaktów, utrzymania dziecka czy wspólnie zajmowanego mieszkania,
• w jednym i drugim postępowaniu sąd uwzględnia porozumienie między małżonkami odnośnie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem,
• proces o separację jest prowadzony według tych samych zasad co proces o rozwód – podczas jednego procesu małżonkowie mogą domagać się i separacji i rozwodu,
• jedno i drugie orzeczenie powoduje powstanie rozdzielności majątkowej między małżonkami. 

 

Różnice między separacją a rozwodem

Różnice pomiędzy separacją a rozwodem to:

• separacja uchyla wspólnotę małżeńską, jednak nie powoduje ustania małżeństwa, 
• w ramach separacji nie można zawrzeć nowego związku małżeńskiego,
• rozwód znosi wszelką wspólność małżeńską, natomiast separacja może zostać zniesiona i małżonkowie mogą wrócić do wspólnego pożycia,
• do orzeczenia separacji nie wymaga się trwałego rozkładu pożycia – wystarczy ustalenie, że rozkład ten jest zupełny,
• żądanie separacji przez małżonka, który ponosi winę za rozkład pożycia nie jest przeszkodą w zakresie dopuszczalności separacji,
• postępowanie o rozwód może toczyć się tylko w trybie odrębnego procesu,
• postępowanie o separację może przybrać formę nieprocesową (jeśli małżonkowie nie posiadają małoletnich dzieci i zgodnie wnoszą o orzeczenie separacji) lub procesową.

Narcyz w sądzie – jak ochronić siebie i dzieci

Pozdrawiam,

Madgalena Bajsarowicz

Prawnik & Psycholog sądowy