Czy w OZSS istnieje test, który zmierzy więź dziecka z każdym z rodziców? Czy rodzic też wypełnia w ośrodku kwestionariusz o swojej więzi z dzieckiem? Jakie znaczenie dla opinii ma rysunek rodziny wykonany przez przedszkolaka w gabinecie psychologa? Testy do badania więzi w OZSS zostały opracowane wyłącznie dla dzieci i młodzieży, a wnioski o więzi powinny łączyć ich wyniki z obserwacją i rozmowami.
Nazywam się Magdalena Bajsarowicz. Jestem prawnikiem i psychologiem sądowym. Od 15 lat pomagam przejść przez trudne rozstania, gdy po drugiej stronie jest osoba manipulująca z zaburzeniem osobowości narcystycznym lub borderline. Buduję strategie, żeby chronić siebie i dzieci. Opiniuję na zlecenie sądu jako psycholog. Jestem wykładowcą, prowadziłam wykłady dla sędziów, prokuratorów i kuratorów z zakresu psychologii sądowej.
Łączę analizę akt sprawy, znajomość sposobu działania przemocy psychicznej i doświadczenie w pracy z opiniami OZSS, aby pomóc rodzicom przejść przez ten proces świadomie, merytorycznie i z realnym wpływem na wynik sprawy.
Więź dziecka z rodzicem w pytaniach sądu
W setkach opinii OZSS, które przeanalizowałam jako psycholog sądowy, pytanie o więzi dziecka z rodzicami powtarzało się obok pytania o kompetencje rodzicielskie. Ocena więzi może wpłynąć na wnioski zespołu dotyczące częstotliwości kontaktów, ich długości i spotkań z noclegiem. Siła relacji dziecka z każdym z rodziców ma też znaczenie przy pytaniu o miejsce zamieszkania dziecka.
Sposób formułowania takich pytań w postanowieniu sądu przedstawia wpis pytania do biegłych OZSS. Kryteria oceny relacji widoczne podczas wspólnej zabawy rodzica z dzieckiem opisuje wpis badanie więzi z dzieckiem w OZSS.
Testy do badania więzi rodzinnych u dzieci
Wśród narzędzi do badania więzi rodzinnych dostępne są „Diagnoza więzi rodzinnych dzieci i młodzieży” dla dzieci od 5 do 15 roku życia oraz „Test relacji rodzinnych” dla dzieci od 6 do 15 roku życia. W obu narzędziach dziecko odnosi krótkie stwierdzenia o uczuciach i codziennych sytuacjach do poszczególnych członków rodziny. Wynik pokazuje, które relacje dziecko opisuje jako bliskie, a które jako odległe albo napięte.
Pytania i klucze tych narzędzi należą do materiałów zastrzeżonych dla psychologów, więc ich treść nie jest publikowana. Ogólne zasady korzystania z testów w badaniu rodziny przedstawia wpis metody badawcze OZSS.
Wiek dziecka a wybór narzędzia do badania więzi
Dziecko poniżej piątego roku życia nie może wypełnić testu więzi, więc jego relacje z rodzicami specjaliści poznają przez obserwację i zabawę. Dziecko w wieku szkolnym radzi sobie z zadaniem polegającym na przypisywaniu stwierdzeń członkom rodziny, więc test może wtedy uzupełnić rozmowę. Z nastolatkiem po piętnastym roku życia relacje z rodzicami omawia się w rozmowie zbliżonej do wywiadu z dorosłym.
Tematy rozmowy z dzieckiem i formę pytań zależną od jego wieku opisuje wpis o co pytają dziecko w OZSS.
Czy dla rodzica istnieje test na więź z dzieckiem
Dla dorosłych nie opracowano testu, który mierzyłby więź rodzica z jego dzieckiem w sprawie rodzinnej. Relację rodzica z dzieckiem specjaliści mogą poznać przez obserwację wspólnej zabawy i przez rozmowę z rodzicem o codziennym życiu dziecka. Kwestionariusze wypełniane przez rodzica opisują jego postawy wobec dziecka i kompetencje wychowawcze, a ich opis zawiera wpis przykładowe testy OZSS.
Postawy i kompetencje rodzica sprawdzane w kwestionariuszach należą do obszarów, które opinia zestawia z obrazem więzi. Testy CUIDA, TKR i SPR należą do narzędzi, które psycholog może zastosować podczas badania OZSS w sprawie o dziecko. Każdy z tych testów możesz wypełnić przed badaniem, a ja przygotuję pisemne opracowanie z opisem Twoich mocnych i słabych stron oraz sposobów pracy nad każdą z nich. Całościowa ocena kompetencji rodzicielskich obejmuje pięć testów stosowanych w OZSS i 45-minutową konsultację ze mną. Opis każdego testu, ceny i zamówienie znajdziesz na stronie testy przed badaniem OZSS.
Testy więzi w opiniach OZSS
W opiniach z różnych ośrodków w Polsce, które przeanalizowałam, testy do badania więzi pojawiały się w nielicznych sprawach. Wnioski o więzi opierały się w tych opiniach przeważnie na obserwacji, rozmowie z dzieckiem, rysunku i wywiadzie z rodzicami. Dobór narzędzi należy do specjalistów, a standardy opiniowania nie nakazują stosowania konkretnego testu więzi.
Wynik jednego narzędzia nie może samodzielnie przesądzać o ocenie relacji dziecka z rodzicem. Obserwację swobodną i zadaniową, z której zespół czerpie dane o kontakcie rodzica z dzieckiem, przedstawia wpis obserwacja w OZSS.
Obserwacja w ośrodku może objąć każdą chwilę pobytu rodzica i dziecka, także czas, gdy psychologa nie ma w pokoju. W analizowanych przeze mnie opiniach zdarzały się opisy zachowań rodzica wobec dziecka z momentów, w których rodzic był przekonany, że nikt go nie widzi. Rodzicom przed badaniem powtarzam, żeby od wejścia do ośrodka aż do wyjścia z niego zakładali, że ktoś ich obserwuje.
Rysunek rodziny w ocenie więzi
Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym mogą zostać poproszone o narysowanie swojej rodziny albo bliskich osób. Psycholog może zwrócić uwagę na kolejność rysowania postaci, ich wielkość, odległości między nimi i pominięcie kogoś z domowników. Dziecko może pominąć osobę z wielu powodów, więc interpretacja takiej cechy wymaga zestawienia z rozmową i obserwacją.
Zasady diagnozy psychologicznej nie pozwalają formułować wniosków o więzi na podstawie samego rysunku dziecka. Rozmowa o postaciach na rysunku pokazuje psychologowi sposób, w jaki dziecko opowiada o rodzinie i o domownikach. Inne metody, po które psycholog może sięgnąć w kontakcie z dzieckiem, zawiera wpis badanie dziecka w OZSS.
FAQ. Pytania o testy do badania więzi w OZSS
Czy w OZSS jest test na więź dla rodzica?
Testy do badania więzi rodzinnych powstały dla dzieci i młodzieży, a dla dorosłych takiego narzędzia nie opracowano. Relację rodzica z dzieckiem zespół może poznać przez obserwację wspólnej zabawy i rozmowę z rodzicem.
Od jakiego wieku dziecko może wypełnić test więzi rodzinnych?
Dostępne narzędzia obejmują dzieci od piątego albo szóstego do piętnastego roku życia. U młodszych dzieci relacje z rodzicami specjaliści poznają przez obserwację i zabawę.
Czy rysunek rodziny wystarczy do oceny więzi?
Zasady diagnozy wykluczają wyciąganie wniosków o więzi z samego rysunku wykonanego przez dziecko. Rysunek może posłużyć jako punkt wyjścia do rozmowy z dzieckiem o jego bliskich.
Czy wynik testu więzi przesądza o miejscu zamieszkania dziecka?
Ocena więzi w opinii powinna łączyć wynik testu z obserwacją dziecka przy każdym z rodziców i z rozmowami. O miejscu zamieszkania dziecka orzeka sąd, który ocenia opinię razem z pozostałymi dowodami w sprawie.
Czy każdy OZSS stosuje testy do badania więzi?
Standardy opiniowania pozostawiają dobór narzędzi specjalistom prowadzącym badanie i nie nakazują użycia konkretnego testu więzi. W części badań ocena relacji opiera się na obserwacji, rozmowie z dzieckiem i rysunku.
Testy przed badaniem OZSS i kurs przygotowania
Wyniki testów wypełnionych przed badaniem służą pracy nad sobą przed terminem, a opinię w sprawie może sporządzić wyłącznie zespół OZSS wyznaczony przez sąd. Dobór narzędzi podczas badania należy do osoby badającej, więc w ośrodku możesz otrzymać inny zestaw testów niż wypełniony wcześniej. Testy CUIDA, TKR i SPR z moim pisemnym opracowaniem oraz całościową ocenę kompetencji rodzicielskich z konsultacją opisuję na stronie testy przed badaniem OZSS.
Relację rodzica z dzieckiem widoczną podczas wspólnej zabawy w ośrodku omawiam w kursie przygotowania do badania OZSS. Kurs obejmuje prawie 7 godzin nagrań w 9 modułach z kartami pracy oraz planami na 14, 7 i 3 dni przed badaniem.
Kurs przygotowania do badania OZSS
Pozdrawiam serdecznie
Magdalena Bajsarowicz
Prawnik & Psycholog sądowy
O autorce
Magdalena Bajsarowicz jest prawnikiem i psychologiem sądowym, od 15 lat pomaga rodzicom w sprawach o dziecko, w których po drugiej stronie jest osoba manipulująca. Opiniuje na zlecenie sądu jako biegły psycholog i przeanalizowała ponad 1000 opinii OZSS, na podstawie których powstały jej kursy i ebooki. Prowadziła wykłady z psychologii sądowej dla sędziów, prokuratorów i kuratorów, a w 2022 roku wydała pierwszy w Polsce ebook o badaniu OZSS.
Ukończyła studia magisterskie z psychologii na Uniwersytecie SWPS we Wrocławiu oraz z prawa na Uniwersytecie Wrocławskim, a także studia podyplomowe w Instytucie Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przeszła kursy dla biegłych psychologów sądowych i należy do Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce, a wcześniej prowadziła gabinet psychologiczny od 2011 roku i kancelarię specjalizującą się w prawie rodzinnym oraz psychologii sądowej od 2018 roku. W kancelarii kierowała kilkunastoosobowym zespołem, w którym pracowali także adwokaci i radcowie prawni. Prowadziła również wykłady międzynarodowe dla prawników i psychologów o polskim prawie rodzinnym oraz zajęcia z prawa cywilnego dla studentów prawa. Jako ekspertka komentuje prawo i psychologię dla telewizji TVP i TVN oraz dla Trójki Polskiego Radia. Jej wypowiedzi publikowały też portale WP, Onet i NaTemat oraz tygodnik Newsweek.

