Borderline a rozwód

Chcesz się rozstać z mężem lub żoną o osobowości borderline? To pograniczne zaburzenie osobowości, osobowość z pogranicza. Taka osoba jest niestabilna emocjonalnie, boi się rozczarowania i odrzucenia, nie umie budować trwałych relacji i ma zaburzone przekonanie co do własnej osoby. Znasz to dobrze ze swojego związku? Chcesz to zmienić i rozpocząć nowy etap w swoim życiu? Przeczytaj poniższy artykuł.

Specyfika rozwodu z osobowością borderline

Artykuł ten nie jest poświęcony temu jak rozpoznać i postawić diagnozę zaburzenia borderline. W artykule tym chciałabym skupić się wyłącznie na na rozwodzie z taką osobą.  Jak się do niego przygotować? Czego można się spodziewać? Na co zwrócić uwagę? Opowiem również o moich spostrzeżeniach i praktyce wynikającej z prowadzenia z rozwodów z osobami, które mają zaburzenie borderline. Były one przeprowadzone przez prawników z mojej Kancelarii.

Specyfika rozwodu z osobowością borderline

Z dotychczasowej praktyki prowadzenia rozwodów mogę stwierdzić, że rozwód z osobą z pogranicznym zaburzeniem osobowości jest bardzo rozciągnięty w czasie. Od pierwszej konsultacji do decyzji o prowadzeniu postępowania rozwodowego może minąć bardzo dużo czasu.

Konsultacja prawna dotycząca osoby z zaburzeniem borderline

Bardzo często na konsultację zgłasza się osoba, która na początku chce jedynie uzyskać wstępne informacje o rozwodzie. Chce dowiedzieć się, czego może się spodziewać oraz jak przygotować się do postępowania sądowego z osobą, u której występują cechy zaburzenia borderline. Następnie kontakt na jakiś czas się urywa. Dopiero po kilku tygodniach, a nawet miesiącach, ta osoba wraca ponownie. Dopiero wtedy decyduje się na dalszą współpracę i realne przygotowanie do sprawy. Jest to w pełni zrozumiałe.

Więcej o tym, dlaczego decyzja o odejściu z relacji z osobą z borderline jest tak trudna do podjęcia i utrzymania, piszę w artykule Rozstanie z osobą z borderline.

Wzloty i upadki w związku z osobowością borderline

Takie zachowanie osoby zgłaszającej się po pomoc często wynika z tego, że życie i funkcjonowanie z osobą z cechami borderline przypomina emocjonalną sinusoidę. Relacja nie rozwija się spokojnie i przewidywalnie. Przeciwnie, pojawiają się w niej gwałtowne zwroty, silne napięcia, okresy bliskości, a następnie momenty odrzucenia, oskarżeń i eskalacji konfliktu.

Są chwile, w których związek funkcjonuje bardzo dobrze, czasem wręcz idealnie. Druga osoba potrafi być czuła, zaangażowana, bliska, pełna deklaracji i obietnic. Partner lub partnerka może wtedy mieć poczucie, że wcześniejszy kryzys był tylko chwilowym załamaniem i że rozstanie nie jest już konieczne. Po takim etapie bardzo często przychodzi jednak spadek: napięcie, lęk, poczucie zagrożenia, zazdrość, podejrzliwość. Sytuacja, która z zewnątrz mogłaby wydawać się drobna, zaczyna uruchamiać bardzo intensywne emocje.

Ten cykl może powtarzać się przez miesiące, a nawet lata dlatego decyzja o rozwodzie z osobą z cechami borderline często nie jest podejmowana od razu. Człowiek wraca do myśli o rozstaniu w momentach kryzysu, a wycofuje się z niej wtedy, gdy relacja ponownie wchodzi w fazę pozornego uspokojenia.

Mechanizm, który napędza ten cykl i sprawia, że wyjście jest tak trudne, opisuję szczegółowo w artykule Lęk przed porzuceniem w borderline. O tym, jak wygląda zachowanie osoby z borderline po faktycznym rozstaniu, piszę z kolei w artykule Borderline po rozstaniu.

Powody rozwodu z osobą z borderline

Gdy związek przechodzi kolejny spadek, bardzo często pojawia się gotowość do podjęcia decyzji o rozstaniu i rozwodzie. Jest to całkowicie zrozumiałe, biorąc pod uwagę sposób funkcjonowania w relacji z osobą z cechami borderline. Kolejną przyczyną rozwodu może być doświadczanie przemocy psychicznej lub fizycznej z jej strony. Tego rodzaju zachowania wywołują w relacji bardzo silne, destrukcyjne emocje i niekiedy napięcie kierowane jest przez osobę z BPD również wobec siebie. Niestety przemoc wobec mężczyzn bywa w takich relacjach marginalizowana – nie oznacza to jednak, że jej skutki są mniej poważne.

Rozwód z orzeczeniem o winie osoby z borderline

Rozwód z osobą borderline może być prowadzony na dwa sposoby: z orzeczeniem o winie lub bez orzeczenia o winie. Nie uważam, że któreś z tych postępowań jest rozwiązaniem lepszym lub gorszym. Wszystko zależy od tego, czego w kontekście konkretnej sytuacji potrzebuje Klient. Co będzie dla niego jak najlepsze? Czy z punktu widzenia psychologicznego długie postępowanie rozwodowe będzie dla niego korzystne? O tym zadecyduje mecenas prowadzący postępowanie rozwodowe.

Postępowanie dowodowe w rozwodzie borderline

Tak jak w każdym innym postępowaniu rozwodowym, przy rozwodzie borderline należy zwrócić szczególną uwagę na postępowanie dowodowe, szczególnie przy rozwodzie z orzeczeniem o winie. Dowody wykorzystane będą w pismach procesowych i w prowadzonej strategii rozwodowej. Jeżeli jest to w interesie Klienta, takie negatywne zachowania współmałżonka czy współmałżonki należy udokumentować.

Więcej o tym, jak osoba z borderline zeznaje w sądzie, jak wygląda badanie OZSS i co konkretnie zbierać w dokumentacji, piszę w artykule Borderline w sądzie.

Rozwód bez orzeczenia o winie osoby z borderline

Rozwiązaniem pośrednim w postępowaniu rozwodowym jest wystąpienie z pozwem o rozwód bez orzeczenia o winie. Nie trzeba wówczas przedstawiać sądowi wszystkich dowodów funkcjonowania i działania osoby z zaburzeniem borderline. Można od tego odstąpić lub zaznaczyć w pozwie, że z uwagi na chęć ugodowego zakończenia małżeństwa odstępujemy od przedstawienia materiałów, jednocześnie zaznaczając, że pozostajemy w ich posiadaniu.

Bufor bezpieczeństwa w funkcjonowaniu z osobą z zaburzeniem borderline

Podczas rozwodu należy zadbać o to, aby jak najszybciej osobowość borderline przestała na nas wpływać. W tym celu należy zatroszczyć się o odpowiedni bufor bezpieczeństwa. Może być nim wybrana osoba, która oddzieli nas od skrajnych emocji generowanych przez osobę zaburzoną.

Gdy macie wspólne dzieci, ważną rolę bufora pełnią zasady codziennej komunikacji. Jak je budować i jak pisać wiadomości, które nie uruchamiają eskalacji, opisuję w artykule Komunikacja z osobą z borderline przy wspólnym rodzicielstwie.

Ochrona prawna osób zagrożonych negatywnym wpływem osobowości borderline

W postępowaniach z osobami z zaburzeniami bardzo dobrze sprawdza się wsparcie prawne. Klienci prowadzeni przez mecenasów, którzy potrafią wykorzystać przekazane im dowody, mogą skutecznie tonować i wyciszać negatywne oddziaływania, zanim dotrą one z powrotem do Klienta. Warto zadbać o swój stan i komfort psychiczny i powierzyć prowadzenie sprawy wyspecjalizowanemu pełnomocnikowi. Jest to szczególnie ważne dlatego, że dalsze funkcjonowanie z osobą borderline wpływa na samoocenę i postrzeganie siebie przez drugą stronę relacji. 

Wsparcie psychologiczne osób narażonych na kontakt z osobowością borderline

Osoba, która potrzebuje pomocy i wsparcia psychologicznego po funkcjonowaniu w związku z osobowością z pogranicza, powinna zgłosić się do psychoterapeuty. Może być to konsultacja jednorazowa, lub długookresowa współpraca. W każdym wypadku warto omówić ze specjalistą funkcjonowanie w związku. Dobrze jest również przedyskutować inne wydarzenia, które mogły wpłynąć na Ciebie lub Twój związek. Szczególnie polecam więc współpracę z doświadczonym psychoterapeutą, który może doradzić, potwierdzić lub wykluczyć konieczność dłuższej terapii.  Dobrostan psychiczny jest bardzo ważny, bo samo zakończenie związku formalnego to tylko jeden z etapów do przejścia. Trzeba zakończyć również toksyczny związek psychiczny i wejść w nową rzeczywistość z szacunkiem do siebie i zadbaniem o swoją kondycję. Jeżeli więc rozważasz rozwód z osobą borderline lub zastanawiasz się nad nim, zadbaj również o siebie. 

Postępowania rozwodowe z osobowością borderline w praktyce

Wszystkie z prowadzonych przeze mnie postępowań już się zakończyła. Mogę z czystym sumieniem potwierdzić, że można wyjść z takiego związku i odzyskać równowagę. Klienci zaczynają z optymizmem patrzeć w przyszłość, odżywają, odzyskują energię i skupiają się na sobie. W wielu przypadkach decydują się równolegle na psychoterapię. Z doświadczenia wiem, że gdy wykona się ten pierwszy krok wśród odpowiednich ludzi, z sukcesem zakończy się nieudany związek.

Jeśli macie wspólne dzieci i chcesz wiedzieć więcej o tym, jak osoba z borderline zachowuje się po rozstaniu i w toku postępowania sądowego, zapraszam do artykułów Borderline po rozstaniu oraz Borderline w sądzie. Życzę Ci dużo siły i powodzenia w obranej drodze zmieniania i kształtowania Twojej nowej rzeczywistości.

Pozdrawiam,

Magdalena Bajsarowicz

Prawnik & Psycholog sądowy